Showing posts with label tác nghiệp. Show all posts
Showing posts with label tác nghiệp. Show all posts

Wednesday, January 15, 2014

Sự khác nhau giữa phóng viên Nga làm việc ở Mỹ với phóng viên Mỹ làm việc ở Nga?

>> Nhiều người bị méo miệng, lệch mặt vì thời tiết lạnh
>> Về một gia tộc nổi tiếng âm nhạc ở Việt Nam
>> Muôn mặt mạng xã hội (bài phân tích rất hay của nhà báo Nguyễn Vạn Phú!)
>> Ông Nguyễn Bá Thanh bất ngờ ghé phiên tòa "đại án" Huyền Như
>> Khắp nơi cảnh giác du khách Việt: Xuất ngoại rồi bỏ trốn


Có gì khác nhau giữa phóng viên Nga làm việc ở Mỹ với phóng viên Mỹ làm việc ở Nga? 

Phóng viên Nga có thể chỉ trích tơi bời Barack Obama. Hơn thế nữa, báo Mỹ thậm chí sẵn sàng đăng bài của Vladimir Putin lên án Tổng thống Mỹ, như trường hợp New York Times (11-9-2013) đăng bài của Putin mang nội dung dạy Mỹ cách làm chính trị quốc tế, cách giải quyết xung đột bằng con đường lịch sự không chiến tranh (bài viết có đoạn: “Chúng ta phải ngưng việc sử dụng ngôn ngữ bạo lực và trở lại con đường giải quyết vấn đề bằng chính trị và ngoại giao một cách văn minh”). 

Tuy nhiên, cũng nhìn vấn đề bằng góc độ hành xử văn minh, người ta tự hỏi, không biết có tờ báo chính thống nào ở Nga dám đăng bài viết của Obama chỉ trích Putin? 

Và cũng nhìn vấn đề bằng lăng kính “văn minh”, phóng viên Mỹ làm việc ở Nga mà nói xấu Putin thì, “a lê hấp”, lên đường! Đó là trường hợp liên quan phóng viên lão làng David Satter. Reuters (14-1-2014) cho biết, Satter đã bị Bộ ngoại giao Nga khước từ visa từ tháng 12-2013. Sinh năm 1947, Satter là cây bút cựu trào chuyên mảng chính trị Nga. Từ năm 1976-1982, ông là thông tín viên Financial Times tại Moscow rồi làm thông tín viên đặc biệt cho Wall Street Journal…

David Satter đã viết ba quyển với nội dung rất “cà chớn” về Nga (“It Was a Long Time Ago and It Never Happened Anyway: Russia and the Communist Past” (2011); “Age of Delirium: the Decline and Fall of the Soviet Union” (1996); và “Darkness at Dawn: the Rise of the Russian Criminal State” (2003; trong quyển này, Satter nói rằng chính Cơ quan an ninh liên bang Nga là kẻ có trách nhiệm trực tiếp trong loạt vụ nổ chung cư hồi năm 1999 làm thiệt mạng hơn 300 người chứ chẳng phải khủng bố gì cả). Satter trở lại làm việc tại Moscow từ tháng 9-2013 cho đến khi bị trục xuất. Lần này, đương sự bị cấm cửa 5 năm. Cũng lâu rồi Moscow mới đuổi nhà báo Mỹ. Người bị “tiễn” trước đó là Andrei Nagorski, chánh văn phòng Newsweek, vào năm 1982.

Nguồn: FB Mạnh Kim


Xem thêm:
- Người Nga ở Nha Trang (Cảm nhận của Cô gái Đồ Long)
- Tôi có quyền được mơ như vậy lắm chứ
- Thợ hớt tóc ở Việt Nam: số 1 thế giới!

Tuesday, January 7, 2014

Chữ L tuyệt vời!

>> Mấy suy nghĩ về lời khai của Dương Chí Dũng
>> Quyên góp cho gia đình lính trận Hoàng Sa
>> Công an bắt bạc, 1 người bị bắn chết: Vợ nạn nhân nói gì?
>> Tàu cá Việt Nam 'bị tàu TQ tấn công'
>> Những lời khai chấn động của Dương Chí Dũng tại tòa


Trong bảng chữ cái Việt Nam, tôi khoái nhất chữ L. 

Để tránh bị hiểu… đúng khi tôi nói vậy, xin lý giải bằng năm dấu nhấn sau đây.

1- Có một anh chàng trình độ cờ quạt kém nhưng đam mê môn này, hay trốn việc nhà đi chơi, gặp ai cũng khiêu chiến nhưng thường thua be bét.

Một lần đi chơi cờ về bà vợ hỏi: Anh chơi với ai?. Anh đáp: chơi với thằng Tèo. Vợ hỏi tèo chơi có khá không anh nói nó thì chơi bời ra cái gì mà hỏi. Vợ biết tính chồng, gặng hỏi tiếp về kết quả thì anh ta đành phải nói rằng:

- Anh chơi ba ván. Một ván nó không thua. Một ván anh không thắng. Một ván anh xin hòa, nó không cho.

Chị vợ cười mỉm, biết chồng mình tài hèn đến đâu.

Tôi rất thích câu chuyện này nhưng thích nhất là cái “hậu” của nó. Chị vợ nghe xong, không buồn nhiều về kết quả ba ván cờ của chồng mà sẽ rất buồn vì phải chung sống với một tay luôn biết LẬP LỜ, LẨN LƯỢN, LÈO LÁCH, LẤP LIẾM, LẬP LỜ. Thua thì nói huỵch toẹt ra là thua, nói vòng vo gì thì ai cũng biết anh không thắng, anh xin hòa người ta không cho, thua trắng, rách việc!.

2- Cách nay dăm năm, khi nói đến chất lượng một số tổ chức, hay có cách đánh giá “Một bộ phận không nhỏ” thoái hóa, biến chất.

Kiểu L này không giúp người dân, người nghe nhẹ lòng mà người ta hiểu ngay tút xuỵt là một bộ phận lớn.

3- Một số vụ án mạng xảy ra khi người dân bị lưu giữ ở nơi công quyền, khi mục sở thị rồi, tòa kếu án kẻ thủ ác rồi nhưng vẫn L một cái bằng cụm từ “làm chết người” chứ không phải giết người.

4- Đến hôm nay, vụ báo chí L cái tên ông Thứ Trưởng Phạm Quý Ngọ, chỉ dám đề “Một cán bộ cao cấp bộ CA “ hoặc “Một Thứ trưởng bộ CA”, hoặc “Ông anh ở bộ CA” xem ra có vấn đề.

Hình như ai đó (nếu có) tham gia vào vụ nắn dòng này hoặc TBT các báo tự “điều chỉnh” bằng kiểu L này không… khôn ngoan.

Một là trên báo mạng, chính báo của các vị đã nêu đích danh rồi, giờ muốn L cũng không L được đâu, thời nay ông già ăn mày ở miền tây còn biết xài “Ai phôn” gì đó thì L làm sao được.

Còn nếu nói thẳng, cũng chỉ là nêu thông tin thật ghi nhận tại Tòa không có sai phạm gì ( như báo Phụ Nữ TP HCM).

Nếu nói thẳng những người dân đọc báo, sẽ hiểu rằng một ông Phạm Quý Ngọ cụ thể đang bị nghi vấn, có thể đúng có thể sai với lời khai của Dương Chí Dũng nhưng kiểu nói “Một cán bộ cao cấp” là vô tình gieo một sức ép kinh khủng lên uy tín của các đồng chí cán bộ cao cấp khác của Bộ CA, người xem sẽ bị dẫn lối vào sự bán tín bán nghi, đồn đoán tung tung, ảnh hưởng đến tập thể lãnh đạo Bộ.

Không hoan hô L, hoan hô Phụ Nữ TP HCM!.

Trong trường hợp này, để an toàn cho bản báo, chỉ cần học cách của Truyền thông phương tây, ghi thêm rằng “Nguyên văn lời khai của Dương Chí Dũng là…” là xong.

Chiều nay giao ban vất vả đây, nhất là anh “Phụ nữ”.

Nguồn: FB Nhà báo Độc Lập


Xem thêm:
- Trò chơi lắc chữ
- Một tiền lệ đau đầu cho làng báo?
- Có tiếc thì cũng chẳng ích gì

Sunday, December 29, 2013

Thế là thế đéo nào nhở?

>> Bộ GD-ĐT chạy đua đạt 20.000 bằng tiến sĩ
>> Vén màn bí mật vụ kiều nữ "cưỡng dâm" lái taxi
>> Kiều nữ uất nghẹn trước tin đồn cưỡng dâm lái taxi


Chị cười ngoác cả mõm ra khi chứng kiến chuyện khá hài hước trong làng báo ngày hôm nay.

Ngay khi báo điện tử Người Đưa tin đăng loạt bài "Kiều nữ dâm tặc ở Hải Dương" gây xôn xao dư luận thì ngay lập tức báo Đời sống và Pháp luật cử phóng viên điều tra và cho biết, thông tin trên báo điện tử NĐT chỉ là tin đồn vô căn cứ thông qua bài "Vén màn bí mật vụ kiều nữ cưỡng dâm lái taxi". Mặc dù phóng viên báo điện tử NĐT khẳng định có clip 

Đặc biệt hơn, báo Đời sống và Pháp luật còn gặp gỡ người nhà nhân vật nữ chính được nêu trong báo điện tử Người đưa tin và chụp ảnh bệnh án tâm thần của người phụ nữ.

Nếu clip quan hệ tình dục của phóng viên báo NĐT là có thật thì chứng nhận tâm thần báo Đời sống và Pháp luật đưa lên có khả năng trở thành bằng chứng tố cáo PV báo NĐT phạm tội hiếp dâm theo một điều khoản của bộ luật tố tụng Hình sự Việt Nam.

Mặc dù thông tin trái ngược và đối chọi nhưng nghịch lí ở chỗ báo điện tử Người Đưa tin và báo Đời sống và Pháp luật cùng cơ quan chủ quản và cùng Tổng biên tập. 

Thế là thế đéo nào nhở? Hehe.

Nguồn: FB Mượt Mà


Xem thêm:
- Nhận lỗi
- Hôi của và chiến lược "thiên thời"
- Đó cũng chỉ là chuyện hôi của cấp thấp

Monday, December 23, 2013

Có cung ắt có cầu

>> Có Đảng viên nào lại như thế này không?
>> 6 sự kiện nổi bật làng sách năm 2013
>> Đại sứ Việt Nam bị bắt tại sân bay Frankfurt (Đức) vì nghi rửa tiền 


Vừa rồi, dư luận "báo chí" có xôn xao vụ tấm ảnh các phóng viên chĩa loạt máy ảnh vào 2 nghi phạm "ác mẫu" - kèm theo đó là không ít bình luận thái quá khó chấp nhận như gọi họ là "kền kền rỉa xác" "mọi rợ"...

Cá nhân mình cho rằng đó là việc tác nghiệp không có gì khác lạ so với chính phóng viên thế giới, còn muốn "đạo đức" hơn thì cùng lắm là để can phạm ngồi xuống trả lời thẩm vấn rồi phóng viên chụp.

Bản thân người chụp bức ảnh các đồng nghiệp có lẽ cũng nên suy nghĩ lại, cùng những người có bình luận sỗ sàng thái quá.

Đây là một ví dụ mình dẫn ra, cũng tương tự vụ việc trên, để thấy là phóng viên quốc tế thì họ cũng tác nghiệp nhiệt tình đâu kém gì "xứ mình" - chưa kể những trường hợp phóng viên đeo bám cảnh sát ở hiện trường và đổ xô vào chụp hình, ghi âm lúc nghi phạm bị trùm đầu dẫn giải ra.

Có cung ắt có cầu, những vụ việc "nóng" thì cứ hỏi sao độc giả truy lùng thông tin, hình ảnh, video... liên quan ghê thế, các phóng viên lại chẳng không nhiệt tình...

Nguồn: Kẻ Vô Tình

P/S: Nguồn ảnh BBC


Xem thêm:
- Con nòng nọc kiêu hãnh
- Lý sự của những con đĩ
- Đánh thuế thằng nói phét !!!

Saturday, December 21, 2013

Ừ! Thì chửi...

>> Hố tử thần thử thách bản lĩnh Cường đôla
>> Bộ trưởng Y tế yêu cầu phải thương bệnh nhân
>> Đứt cáp quang biển AAG ảnh hưởng 60% lưu lượng Internet của Việt Nam
>>>>> Biệt khu Trung Quốc ở Đà Nẵng


Về bức hình tác nghiệp của Quý nhà báo, Quý phóng viên (dù rất giống đám kền kền, chỉ nói giống thôi nha) trước 2 "ác mẫu", đã có những ý kiến về hành vi tác nghiệp của Quý bạn nhà báo, Quý phóng viên...và rồi dưới danh xưng bạn đọc, vài báo mạng đã quay trở lại đập vô mặt những người phản đối bằng bài báo "Gửi những nhà đạo đức giả", tôi cũng có vài ý kiến như vầy:

1. Cách đây 05 năm, nhà báo Đức Hiển có một bài viết trên blog có tên "Cử Điểu". Tên bài cứ dịch nôm thôi, nghĩa là Cầm Con Chim...câu chuyện cũng liên quan nghề báo của Quý bạn, một nghề mà có một thời rất nhiều người ảo tưởng nó biểu tượng của quyền lực thứ tư, cho nên cũng khiến vài nhà báo tên tuổi vướng vòng lao lý.

2. Thực ra, Quý bạn nhìn đi, trong vòng 05 năm độ lại, có Quý bạn nào tiếp cận được các phiên tòa xử tham nhũng cộm cán, hay quý bạn chỉ được phép chụp hình qua tivi. Về nguyên tắc, ko được chụp ảnh tại phiên tòa, thế nhưng những án mại dâm, giết người giật gân, thì Quý bạn được vô tư chụp hình, xỉa "súng" bắn người ta như thú, dù người ta đã bị xử rồi đó, thụ án rồi đó. Phải có người cho phép, thì quý bạn mới nhảy loi choi như vậy. Chứ như vụ Dương Chí Dũng, đố Quý bạn xách được "súng" đến cửa phòng xử. Vậy cái người cho phép Quý bạn họ có ý đồ, họ muốn Quý bạn thỏa mãn nhu cầu cướp, giết, hiếp giật gân của đại đa số đồng bào dân ngu cu đen mê dzú, giết, hiếp...Quý bạn suy cho cùng cũng chỉ là công cụ, là người cầm con chim cho thằng khác nó đái.

3. Vụ ác mẫu, công an Thủ Đức mới là nguyên nhân, họ không hề làm đúng quy trình, cho phép báo chí tự do tác nghiệp, tung tăng chụp hình là vi phạm pháp luật dân sự, tố tụng, vi phạm nhân quyền thấy rõ. Nói cho cùng, các bạn bây giờ khi tác nghiệp những sự việc liên quan đến công quyền, tư pháp, thì cứ như " bảo đi là đi, bảo đánh là đánh, bảo thắng là phanh muốn mòn lốp". Các bạn làm báo trong tư duy được cho phép chứ ko phải theo mục đích nghề nghiệp. Vậy thì, các bạn cần đéo gì là nhân quyền, là danh dự, là trách nhiệm tương lai với đối tượng mà các bạn tác nghiệp. Nói cho vuông, các bạn, trừ tờ báo khởi đầu câu chuyện, các bạn hồ hởi lao theo, rầm rập lao theo phục vụ nhu cầu giải tỏa của đám đông, và quan trọng đó là sự kiện để câu view cho tờ báo của quý bạn, để có thể bán quảng cáo tốt hơn, chứ các bạn thì phục vụ công lý đéo gì?

4. Thế hệ làm báo của Quý bạn bây giờ trưởng thành qua vòng xoay cơ bản: Cướp-Giết-Hiếp-Zú-Mông-Trym. Cho nên, các bạn chửi những người khác là đạo đức giả khi họ phê phán lề thói tác nghiệp của các bạn thì chẳng gì lạ. Bởi bây giờ, các bạn còn biết đéo gì về Đạo đức Cách mạng của người làm báo. Thật, nếu 2 ác mẫu lúc bị đưa ra chụp hình lỡ áo có rách, dzú lòi ra ngoài thì các bạn cũng ko bỏ lỡ cơ hội dương "súng" làm thêm vài shot cho đồng bào hả dạ. Cho nên, những kẻ đạo đức giả đi phê phán những kẻ ko đạo đức thì quả hơi phí.

5. Nói gì thì nói, thì Quý bạn, độc giả và kể cả 02 ác mẫu kia cũng là nạn nhân của những câu chuyện khác nữa trong xã hội này. 02 ác mẫu rồi cũng phải trả giá cho hành vi của họ theo pháp luật. Nhưng, theo nguyên tắc suy đoán vô tội, tòa chưa tuyên, họ chưa bị coi là có tội, nhưng ko vì thế mà đối xử với họ như thú, mà kết án họ trước cả tòa. Tử tù mà vẫn còn bữa ăn ân huệ kia mà. 

6. Cũng chẳng thể trách ai, bởi những sự vụ như ác mẫu, kiểu làm báo của Quý bạn, cách cơ quan bảo vệ pháp luật vô tư vi phạm nhân quyền đều là những biểu hiện đầy hiện thực cho một xã hội có những bất ổn sâu xa. 

7. Thôi thì cứ chửi tuốt, cho hả dạ các bạn ạ!

Nguồn: FB Tuê Hoan


Xem thêm:
- Thân phận chim sâu
- "Tầm vóc" một phiên tòa thế kỷ
- Tác nghiệp báo chí tại một phiên tòa xử mại dâm và môi giới mại dâm

Wednesday, December 18, 2013

Tuyết rơi Sa Pa và hai "ác nhơn" bà bà bảo mẫu

>> Giá xăng tăng gần 600 đồng
>> 'Hành xác' trẻ con và nỗi khổ mầm non
>> Vỉa hè và người bán hàng rong
>> Người Trung Quốc đầu tiên chết vì virus H10N8
>> Pháp luật không nghiêm minh, đừng đòi người dân phải tốt


Hôm kia tuyết rơi ở Sapa, nhiều người tranh nhau lên đó để ngắm tuyết và show hình trên FB, có người lên muộn, cầu tuyết rơi nhiều hơn để được ngắm, được chụp, được cảm giác rất …châu Âu Việt Nam, trong khi đó một số người lại bảo cầu nguyện tuyết rơi nhiều hơn hóa ra sung sướng trên nỗi đau của bà con nghèo khó nơi đó a? 

Nhẽ nào hả hê show tuyết trắng áo đỏ mũ xanh lấp lánh màu Noel trên nỗi đau của những đứa trẻ thiếu áo thiếu ủng, nhẽ nào hạnh phúc trên nỗi đau của những gia đình nông dân vùng cao nước mắt chứa chan khi trâu bò chết rét a? Ôi thiệt là nhân đạo, nhưng nói thiệt, nếu bạn ăn chay chắp tay cầu tuyết rơi thì tuyết không vì thế mà rơi, hay ngược lại, vì tuyết rơi là tại ông Giời. 

Nếu cầu nguyện ông Giời cho tuyết rơi mà ông ban ngay trận mưa tuyết thì nói thật, các bạn nên nguyện cầu cái khác (cái gì thì , với riêng mình mình không nói đâu, nói ra lại bảo mình tự diễn biến, hehe). Đấy, nên để dung hòa giữa hai phái “bất nhân-duy mỹ” và “vô mỹ-hữu nhân” thì vừa đi ngắm tuyết, bạn nên mang theo vài cái áo ấm cho mấy em bé vùng cao, hay như lời kêu gọi của Một Đồng Chí Tuyên bên VOV là tài xế trên tuyến quốc lộ 4D đang oai oái vì tắc đường đói rét, bạn nào đi ngắm tuyết mang cho họ một ít lương thực như mì tôm xúc xích thịt hộp… như thế thì vừa không bị chửi là sung sướng trên nỗi đau đồng loại và vẫn có hình show FB! Mình thì không lên được để chụp ảnh tuyết như chú Nguyễn Bá Ngọc, lòng sinh chút ít đố kỵ, cũng không mong tuyết thôi rơi cho bà con thảnh thơi, ông Giời mà nghe thấu ước nguyện của dân thì bây giờ tuyết rơi gấp vạn lần như Siberi dân mình cũng ấm áp xông xênh ra đường chứ đâu cơ hàn thiếu áo thiếu chăn dư lày! 

Chuyện hai trường phái “bất nhân-duy mỹ” và “vô mỹ-hữu nhân” trong vụ tuyết chưa xong thì tấm hình chụp phóng viên vây quanh hai cô giáo mầm non lại khiến “ta thắng địch thua, miền Bắc được mùa, thế giới chia làm hai phe rõ rệt”. Một phía bảo: PV quay lâu như vậy là quá dã man con ngan, sao không chấm dứt ngay mà cứ im lặng cho đến khi xong phim, trong khoảng thời gian đó thêm bao nhiêu lần trẻ bị hành hạ? Phía kia bảo: Không làm thế thì làm sao đủ chứng cớ để đưa cái ác ra công luận và trừng trị đích đáng? Cần có cái đầu lạnh và trái tim nóng.

Nói thiệt, chuyện này hồi 2008, khi hai PV đài PTTH Đồng Nai mất cả tháng trời quay cảnh mụ bảo mẫu Quảng Thị Kim Hoa cũng y như vậy mà có ai nói gì đâu, đó là vị nhìn mụ bảo mẫu Kim Hoa bà bà này quá xấu, quá dữ…Nhìn thấy ghét! (Nói thêm là cái phim về “Kim Hoa bà bà” này năm đó giải nhất báo chí quốc gia nữa cơ, bạn nào chưa rõ thì lên anh Gúc mà sợt) Sau vụ Kim Hoa bà bà cũng có thêm nhiều vụ bảo mẫu bạo hành nữa, mới đây có cả bảo mẫu dùng chân đạp chết đứa bé mới mười mấy tháng tuổi..Các bạn căm phẫn không? Ai mà chả căm phẫn, nhất là ác độc với trẻ con, lòng căm phẫn nhân lên gấp bội. Thấy tấm hình các PV nhao nhao vây quanh 2 cô bảo mẫu ác tặc kia cũng chửi: Sao như kên kên thế? Thiếu tính người, dù sao họ cũng là người... Dù gì thì gì cái ác vẫn phải bị dẹp bỏ, nhưng bạn thấy đó, đã có vụ Kim Hoa bà bà, giải nhất báo chí, bà này thụ án 18 tháng tù giam nay chắc đã ra, rồi chiếu đi chiếu lại trên VTV mấy chục lần, nhưng mà chuyện bạo hành có đỡ hơn không? Sắp tới nghe bảo hai cô bảo mẫu này sẽ được xử di động cho các nhà trẻ khác trông vào đấy mà điều chỉnh. Mình thì nghĩ sau vụ này một thời gian thế nào cũng có vụ khác, những đứa trẻ vẫn bị bạo hành thôi! Lý do là khi chưa có một giải pháp căn cơ cho chuyện giữ trẻ, cộng với hệ thống quản lý của nước mình quá tuyệt vời nên chi sau Quảng Thị Kim Hoa bà bà năm 2008 thì 5 năm sau lại thêm hai cô bảo mẫu này, và 5 năm nữa…e có thêm cô bảo mẫu khác. Cứ chờ xem!

Trở lại chuyện tấm hình các PV vây quanh hai “ác nhơn bảo mẫu” ở Thủ Đức vừa qua, nói thật mình nghĩ cái ác xuất phát một phần từ chính chổ này: ĐA PHẦN CHÚNG TA CHỈ CÓ THÁI ĐỘ DŨNG CẢM VỚI NHỮNG KẺ XẤU KẺ ÁC CÓ THÂN PHẬN BÉ MỌN, còn thì những kẻ xấu, kẻ ác có thân phận lớn lao chúng ta im re. Bao nhiêu vụ án động trời nhưng các thủ phạm có THÂN PHẬN LỚN LAO đâu có được các PV vây quanh hoành tráng như với hai “ác nhơn bảo mẫu” này?

Cuối năm, công việc nhiều, định không viết nhưng nhớ chú Hoàng Hối Hận có sấm truyền, đại ý bây giờ “trang sức” làm dáng cho con người (nhất là khoe trên FB, không phải là bằng cấp, là nhà cửa-biệt thự-xe cộ-chân dài… mà là lấy “đạo đức giả” làm trang sức, thế nó mới nhã, mới nhân văn. Mình thì mình cực thích bằng cấp, xe cộ, chân dài biệt thực để "trang sức" hơn, tiếc là mình không đủ xiền để mua nó nên mình làm cái status đạo đức giả này làm trang sức vậy, thank chú Hoàng Hối Hận đã gợi ý, mình chỉ mất có 15 phút viết status này, đọc xong thấy mình cũng đạt được phần trang sức đạo đức giả cần thiết trong một chiều mưa rét thế này !Huhu…

Nguồn: FB Lê Đức Dục

Trước những vụ gây xôn xao dư luận thì người làm báo phải thận trọng

>> Mầm non lao đao thuở “xã hội hóa”
>> Một cái “lỗ đen” cho những kẻ bị lộ
>> Sự cạnh tranh của báo chí công dân với báo chí cách mạng
>> Vụ hành hung trẻ thơ man rợ – Phường không thể vô can!
>> Thưởng tết 200 viên gạch nung, không nhận mất việc


Đang quan tâm đến mối quan hệ tương tác giữa mạng xã hội và báo chí nên tôi quan sát vụ hai bảo mẫu hành hạ con trẻ dưới góc độ này và thấy một số điều như thế này. 

Lúc nào xảy ra một vụ gây xôn xao như thế này đều xuất phát từ báo chí trước, ngay sau đó mạng xã hội là nơi làm bùng phát sự phẫn nộ của mọi người dưới nhiều sắc thái khác nhau, lan tỏa như đám cháy rừng. Sự phẫn nộ đó lây lan ra báo chí chính thống, buộc hàng loạt tờ báo khác vào cuộc. Mọi việc bị đẩy tới đỉnh điểm.

Sau đó một thời gian, ngắn dài tùy lúc, nhưng thường xuất phát từ mạng xã hội với một cây bút được nhiều người theo dõi, đưa ra một góc nhìn khác, tỉnh táo hơn, có trách nhiệm hơn. Ví dụ ở đây là trách nhiệm của bố mẹ vì không lẽ con họ bị hành hạ như thế suốt một thời gian dài mà họ không phát hiện được? Dư luận mạng xã hội chùng lại và có khả năng bục ra ở một hướng hoàn toàn mới. Chẳng hạn trong vụ này là tấm hình hai bảo mẫu chịu sự soi mói của báo chí làm một số người đặt vấn đề sự căm thù, tính bạo lực không giải quyết được vấn đề…. Cứ như thế mạng xã hội như một cơ thể sống, thay đổi liên tục.

Theo tôi ở trên mạnh xã hội các làn sóng xúc cảm thay đổi từng giờ là chuyện bình thường – vậy nó mới là mạng xã hội. Chẳng hạn, sự phẫn nộ ban đầu (hoàn toàn chính đáng) có thể là để giải tỏa mặc cảm (bỗng nhận ra) là lâu nay mình không quan tâm đến con cái, không lắng nghe chúng, không biết vì sao nó sợ hãi khi bị đưa đi nhà trẻ. Đó có thể là cảm giác ân hận, cảm giác mình cũng có lỗi… và đó chính là hiệu ứng tích cực từ câu chuyện đáng buồn này – nó giúp cảnh tỉnh mọi người trong một chừng mực nào đó. Mọi tranh cãi đều có ích, ít nhất nó giúp nhiều người giảm stress.

Nhưng làm báo phải thận trọng không thể chạy theo xúc cảm của mạng xã hội vì rất dễ chạy quá đà, rơi vào chỗ lố bịch. Làm báo là phải có sự tỉnh táo cần thiết. Ví dụ chạy theo mạng xã hội để lôi các trang Facebook của hai người bảo mẫu này với người thân của họ là quá đáng. Ví dụ cho nhịp phim chạy nhanh lên nhiều chỗ để nhấn mạnh hành vi bạo lực là không trung thực. Ví dụ đẩy làm sao thành “sẽ xét xử lưu động” sao giống thời Trung Cổ quá. 

Theo tôi lẽ ra báo chí chính thống nên khai thác những đề tài này, nó quan trọng hơn nhiều:

- Vì sao công nhân nghèo không gởi con được vào các trường mầm non công lập? Các trường mầm non công lập hiện dành cho ai?
- Vì sao một nhà giữ trẻ chưa có phép mà vẫn hoạt động, không ai xử lý?
- Vì sao quy trình đào tạo đại học giáo dục mầm non vẫn đẻ ra những nhân vật bảo mẫu như thế?
- Có biện pháp gì để ngăn chận hiện tượng bạo hành với trẻ nhỏ vì đây không phải là trường hợp cá biệt. Gắn camera có phải là điều khả thi?
- Bạo lực thân thể đã là đáng lên án nhưng trẻ nhỏ và ngay cả học sinh cấp một hiện còn chịu nhiều cảnh bạo hành tinh thần còn ghê gớm không kém. Cái quan trọng nhất là không ai lắng nghe trẻ nhỏ cả. Vì sao?

Nguồn: FB NVP

P/s: Hôm qua, em cũng có nói với một bạn ở TT về chuyện lạm dụng hiệu ứng khi làm hậu kỳ cho clip có tính chất điều tra về vụ bảo mẫu hành hạ trẻ con này. Đúng như anh nói, việc khai thác hiệu ứng fast motion trong clip này vi phạm tính khách quan cần có trong tình huống nhạy cảm. Clip này còn nhiều lỗi hậu kỳ khác trong việc khai thác ngôn ngữ hình ảnh, việc sử dụng âm nhạc và lời bình có tính chất lên án. Nhưng em cũng hình dung khi số đông đang quan tâm tới nội dung câu chuyện, mình bàn chuyện báo chí "bên lề" cũng có thể bị ném đá. Mạng xã hội sợ thật

À, chi tiết này: "Lúc nào xảy ra một vụ gây xôn xao như thế này đều xuất phát từ báo chí trước" thì cũng chưa đúng hoàn toàn anh ạ. Có nhiều vụ việc bắt nguồn từ MXH trước: như vụ có mấy anh bộ đội làm thịt vọc và đưa ảnh lên facebook, hay vụ clip bắt mại dâm của công an Cẩm Phả, Quảng Ninh... Nhiều lắm! (FB Phan Văn Tú)


Xem thêm:
- Thân phận chim sâu
- "Tầm vóc" một phiên tòa thế kỷ
- Tác nghiệp báo chí tại một phiên tòa xử mại dâm và môi giới mại dâm

Tuesday, November 5, 2013

Nói thêm về vụ án oan Nguyễn Thanh Chấn

>> Ngu muội đến thế là cùng!
>> Nghệ An: Mìn nổ tại phòng bí thư xã trong đêm (tiếp tục tự xử ???)
>> Thầy giáo ép học sinh quan hệ tình dục: Chiêu bài “đổi tình lấy điểm”


Ở góc độ báo chí liên quan đến vụ ông Nguyễn Thanh Chấn bị tù oan, anh Phan Văn Tú phát hiện (và đưa bên diễn đàn Vietnamjournalism) một bài báo trên tờ Pháp luật & Xã hội đăng cách đây mới hơn một tháng, cáo buộc ông Chấn phạm tội giết người mà còn “chối bay chối biến”. Những câu như “Chỉ vì nhục dục mà Chấn đã đẩy cả gia đình mình vào tấn bi kịch không gì có thể tha thứ được” là bài học rất nóng hổi cho các phóng viên nào cứ thích làm quan tòa. Không biết vì sao chỉ cách đây một tháng báo này lại xới lại vụ án cách đó cả 10 năm, chắc chắn có lý do! (Link bài chỉ còn trên >>> baomoi.com)

Điều đáng nói là Tiền phong đăng lại bài này (nay đã xóa) mà không biết rằng chính Tiền phong vào năm 2006 đã có bài >>> “Có chứng cứ ngoại phạm vẫn bị tù chung thân” cố gắng minh oan cho ông Chấn từ những chứng cớ ngoại phạm rất thuyết phục. Đáng tiếc lúc đó mà Tiền phong nỗ lực thêm chút nữa, biết đâu ông Chấn được ra tù sớm.

Đối với phát biểu của ông Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, rằng Viện không nhận được đơn kêu oan, thì Internet còn lưu một bài >>> trên báo Dân Trí vào tháng 7-2013 cho biết đã chuyển đơn kêu oan của vợ ông Chấn cho “Tòa án Nhân dân Tối cao; Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao; ông Giám đốc Công an tỉnh Bắc Giang xem xét, giải quyết và thông báo bằng văn bản kết quả giải quyết để toà soạn có cơ sở thông tin đến bạn đọc theo quy định của Luật Khiếu nại tố cáo và Luật Báo chí”.

Nguồn: FB Xê Nho


Xem thêm:
- Nỡm ạ, vậy là đã rõ!
- Tên Voi Hămđi ở Bắc Giang
- Tôi chả thấy ý nghĩa chính trị gì ở đó cả

Wednesday, October 16, 2013

VOV ghi điểm, VTV nốc ao

>> Tiền VND đang lên giá
>> Nước Việt ta nhỏ hay không nhỏ?
>> Bất lực trước những vấn đề ngoài tầm tay?
>> Tìm ra nữ phóng viên vô lễ trong lễ tang Đại tướng?


Cuteo@

Với chương trình 12 tiếng trực tiếp Quốc tang Đại tướng, VOV1 đã vượt qua mặt VTV và chính thức ghi tên vào lòng dân bởi tinh thần thái độ phục vụ, và đó chính là cái đẹp mà các nhà đài đều phải hướng tới.

Bất kể ai cũng thấy, một chương trình công phu mang tên "Võ Nguyên Giáp và giá trị Việt" phát thanh trực tiếp trên kênh VOV1 ngày 13/10 đã thực sự tạo dấu ấn lớn không chỉ trong làng báo mà còn “ghi điểm” tuyệt đối với người dân cả nước.

Thử hỏi, nếu không có VOV, người dẫn liệu có được xem trực tiếp Lễ Quốc tang Đại tướng không? Câu trả lời là không khó.

Sự thật là trong khi VTV được giao nhiệm vụ thì lại không làm, còn VOV thì lại là người lẳng lặng cứ làm và không giải thích. Cái đẹp là ở chỗ đó, tấm lòng vì nước vì dân chỉ đâu có cần ghi trong Luật, Nghị định (105), Nghị quyết, hay mệnh lệnh? 

Dân ta công bằng lắm, những việc làm của VOV hay VTV đều được người dân đánh giá và ghi nhận. Ông Uông Ngọc Dậu, Giám đốc kênh VOV1 (Đài Tiếng nói VN) cho biết, VOV1 đã dàn dựng 2 chương trình đặc biệt nhân sự kiện trọng đại được cả nước quan tâm dõi theo liên tục suốt tuần qua là Quốc tang Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Theo đó, ngày 12/10, VOV1 có chương trình tường thuật trực tiếp Lễ viếng Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại Nhà tang lễ quốc gia số 5 Trần Thánh Tông. Được biết, lúc đầu, chương trình dự kiến tường thuật đến 8h30 sau đó phản ánh chương trình thời sự. Nhưng tại thời điểm lên sóng, rất nhiều yêu cầu từ thính giả gửi về, lãnh đạo Đài đã nhanh chóng quyết định kéo dài chương trình tường thuật đến 9h10 mới kết thúc để có thể tường thuật đầy đủ các hoạt động trong lễ viếng.

Riêng ngày 13/10, VOV đã dựng một chương trình xuyên suốt từ sáng với Lễ truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp, hành trình đưa linh cữu Đại tướng từ Nhà tang lễ quốc gia về với quê hương Quảng Bình tới Lễ an táng Đại tướng về nơi an nghỉ cuối cùng tại Vũng Chùa, Đảo Yến, Quảng Trạch, Quảng Bình. Xen kẽ giữa những phút tường thuật trực tiếp là những cuộc giao lưu trực tuyến với khách mời, những phóng sự, những chia sẻ của người dân qua tổng đài điện thoại, những bản nhạc xúc động xoay quanh cuộc đời, nhân cách Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Còn nhớ, cách đây 3 năm, vào thời điểm kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Đại tướng, VOV1 đã làm chương trình kỷ niệm đặc biệt với các vị khách mời là ông Võ Hồng Nam, con trai Đại tướng và đồng chí Thư ký Đại tướng. Và đây cũng là một chương trình độc đáo được đánh giá cao.

Ai cũng biết, ngoài phần tường thuật trực tiếp về Lễ truy điệu, hành trình đưa linh cữu Đại tướng về Quảng Bình, và Lễ an táng Đại tướng, một trong những điểm nhấn quan trọng của chương trình là khách mời giao lưu trực tuyến. Bên cạnh đó, phần âm nhạc cũng được lựa chọn rất cẩn thận và kỹ lưỡng tạo nên hiệu ứng tích cực và đồng nhất với tư tưởng chủ đạo của chương trình, tạo ra một chương trình có chất sử thi, nhưng lại sống động, thời sự.

Chương trình của VOV1 ngày 13/10 thực sự gây xúc động lớn đối với nhân dân cả nước. Xin cám ơn VOV1.

Trong khi đó, có một nỗi thất vọng lớn mang tên VTV.

Nguồn: Blog Tre làng


Xem thêm:
- Chưa tới tương lai
- Bó tay với đài HTV1
- Một lẻ ba, người mãi xa Hà Nội


Sunday, September 15, 2013

Làm báo kiểu mới

>> Bộ Y tế 'kiện' Bộ Giáo dục
>> 'Đã nghèo lại trả nhiều lương, lắm bổng'
>> Khóc cười, uất hận cùng Lưu Quang Vũ


Trái ngược với nhiều tiên đoán bi quan về tương lai của báo chí, có nhiều dấu hiệu cho thấy báo chí đang phát triển mạnh! Thoạt nghe rất trái tai nhưng cũng rất dễ đồng tình với nhận xét này nếu chúng ta không đánh đồng “báo chí” với “báo in”. 

Ngày xưa, có lẽ thói quen của nhiều người là sáng ra, cầm tờ báo đọc một mạch các tin bài quan trọng rồi thôi. Có ai sáng đã đọc rồi, trưa vẫn tìm báo đọc, chiều tìm tin mới và tối loay hoay lùng sục các sạp báo coi còn sót tờ nào nữa không! Hiếm lắm.

Nhưng đó chính là hình ảnh cách đọc báo của nhiều người hiện nay. Họ đọc sáng, đọc chiều, đọc tối; họ đọc trên máy tính, quay sang đọc trên máy điện thoại di động, tối về nằm đọc trên máy tính bảng. Họ đọc tờ này, nhảy sang tờ khác, tin trên mạng này, qua tin trên mạng khác. Họ đọc bất kỳ khi nào có bạn bè giới thiệu. 

Như vậy đã có thể kết luận được chăng, rằng nhu cầu tin tức vẫn tăng mạnh, chỉ có điều cái phương tiện chuyển tải thông tin không còn là tờ báo in nữa mà thôi.

Vậy cái nghịch lý nhu cầu đọc tin tăng, nhu cầu đọc báo in giảm, sẽ dẫn chúng ta đi đâu, sẽ đưa tương lai báo chí về chỗ nào?

Trong một bài viết gần đây, giảng viên trường Harvard Kennedy School Nicco Mele tiên đoán tương lai của báo chí là mô hình báo nhỏ. Dù Mele không nói mô hình báo nhỏ là như thế nào, có thể hình dung theo kịch bản dưới đây. Đã từng có người giả định trong tương lai một nhạc sĩ chỉ cần có 1.000 người hâm mộ thật sự, sẵn sàng trả 100 đô-la mỗi người trong một năm cho nhạc sĩ này yên tâm sáng tác, không còn phải lo lắng giữa “nhạc thị trường” hay “nhạc nghệ thuật”. Mô hình này có thể tồn tại là nhờ tính kết nối thông qua Internet. 

Nay giả thử một một nhà báo, có chừng 5.000 người theo đọc (trên blog cá nhân hay trên Facebook), mỗi người sẵn lòng bỏ ra chừng 100.000 đồng/năm trả cho nhà báo này để được đọc tin bài do anh sản xuất, vị chi anh ấy sẽ có thu nhập chừng 500 triệu đồng/năm! Nghe như chuyện giả tưởng nhưng cứ nghĩ lại, mỗi tháng, bấm 10.000 đồng (bằng giá hai tờ báo ngày hiện nay) chuyển cho anh nhà báo qua điện thoại di động để được đọc tin bài mà mình thích, e cũng không đến nỗi quá viễn vông. Vấn đề là bản quyền bởi nếu tin bài nào đăng lên đều bị nơi khác lấy lại vô tội vạ thì mô hình này sẽ đổ vỡ ngay. 

Và nghĩ xa hơn một chút, người đọc làm “fan” một hai nhà báo kiểu đó thì được còn bắt họ đọc gì cũng phải trả tiền kiểu đó, chắc chắn cũng không khả thi. Nói cách khác, mô hình nhà báo đơn độc như trên ắt chỉ thành công với một số người đếm được trên đầu ngón tay và như thế cũng không giải quyết được gì cho mô hình báo chí và nghề báo trong tương lai. 

Từ đó mới thấy những mô hình làm báo mới xuất hiện có lý của nó và có thể thành công. Đó là một mô hình dựa vào mô hình xuất bản của Amazon, loại bỏ nhà xuất bản trung gian, chỉ còn người đọc và nơi phát hành sách. Áp dụng vào báo chí, đó là sự loại bỏ cơ quan báo chí, chỉ còn lại người viết và nơi chuyển tải nội dung đến tận tay người đọc. 

Trở lại giả định nói trên, thay vì 5.000 người, anh nhà báo có đến 50.000 người đọc, đương nhiên “phí nuôi sống” anh sẽ tụt xuống còn 10.000 đồng/năm chứ không còn phải đến 100.000 đồng/năm như trước nữa. Hay nói cách khác có chỗ nào đó bán sỉ, tập hợp được 10 anh nhà báo như thế thì người đọc vẫn trả tiền như cũ nhưng đọc được bài viết của 10 người thay vì chỉ 1 người. Đó là bộ khung của mô hình báo quy mô nhỏ của tương lai. 

Sẽ có người lo ngại, như thế những ai viết chuyện giật gân, câu khách sẽ sống khỏe và dần dần sẽ chỉ còn những bài viết rẻ tiền, dung tục? Rất có thể như vậy nhưng cũng rất có thể nhu cầu thông tin của con người không xoay quanh chuyện xì-căng-đan của các sao giải trí; họ thật sự cần những kiến giải giúp hoạch định cuộc sống. 

Lấy ví dụ, các doanh nhân đang lo chuyện phải cạnh tranh khi thuế nhập khẩu giảm ắt rất muốn biết một phân tích sâu tình hình, kèm theo là những khuyến nghị hữu ích. Lúc đó chắc họ sẵn sàng trả tiền để đọc bài đang cần tìm và không chịu bỏ xu nào cho loại bài nhảm nhí. 

Như vậy, tương lai của tổ chức báo chí gồm đầu ra nhỏ, phục vụ cho một số đối tượng chứ không phải đại trà, thu tiền người đọc chứ không phải sống nhờ quảng cáo. Đã có những tổ chức báo chí kiểu mới như thế đang sống được, sống khỏe ở các nước. 

Cách viết tin bài cũng thay đổi để làm sao người làm tin bài như một nhà tư vấn, một người bạn tâm tình, vừa cung cấp chuyện mới, vừa giải thích nó là gì, nó tác động đến cuộc sống ra sao, cần phải có thái độ như thế nào. Cách đưa tin cũng phải thay đổi, ưu tiên cho sự tương tác với người đọc. Người đọc phải có tiếng nói, như thể tạo dựng một cuộc trò chuyện thì tin bài mới có sức lan tỏa. Người đọc sẽ giúp lọc tin sai, tin viết ẩu, họ sẽ làm giám khảo nghiêm khắc cho mỗi bài viết. Bốn cột trụ làm nên nghề báo vẫn còn đó mà người bình thường không thay được: xác minh, giải thích, chứng kiến và điều tra. 

Vấn đề còn lại là tính tổ chức của tòa soạn bởi để một bài báo có chất lượng ra đời, đâu phải chỉ là công sức của người viết, nó còn là sự kiểm chứng thông tin của nhiều người khác, là công sức biên tập, là sự hỗ trợ thông tin nền, là sự động não tập thể về đề tài và hướng triển khai, là uy tín của một tổ chức giúp người viết tiếp cận được nguồn tin. Nhìn ở góc độ này, cuộc tìm kiếm mô hình báo chí cho tương lai vẫn tiếp diễn.

Nguồn: NVP

P/s: ... mơ nên không cần tiết kiệm!

Xem thêm:
- Văn hóa hay là kinh dị hóa?
- Đọc báo "dư luận viên"
- Tiên sư cha thằng cơ chế !


Friday, July 5, 2013

Làm báo, đừng làm mọi người khinh hãi

>> Thu hồi đất ở Ngũ Hành Sơn: Vì sao khiếu kiện kéo dài?
>> Đừng lên truyền hình dạy giới trẻ... thói vô lễ
>> Chế giễu bài bác trí tuệ
>> Đạo luật và Đạo lý
>> VN quản lý vốn nhà nước ‘không giống ai’


(VOV) - Mới đây con gái của ông Nelson Mandela, lãnh tụ chống chế độ apartheid, đã phải bức xúc gọi truyền thông là ‘kền kền’.

Theo bà Makaziwe (con gái cả của cựu Tổng thống Mandela), các phương tiện truyền thông ngoại quốc trực sẵn ngoài bệnh viện để chờ đến khi ông Mandela, niềm tự hào của người dân Nam Phi và nhân loại tiến bộ thế giới,… qua đời.

Hơn cả loài quạ, chim kền kền rất khoái món… xác động vật. Cho nên nhiều người (đặc biệt ở phương Tây) đã dùng hình tượng kền kền để chỉ những đối tượng hưởng lợi trên đau khổ của người khác, mặc dù trong thiên nhiên, kền kền đóng vai trò rất tốt trong giữ cân bằng sinh thái và làm sạch môi trường.

Trong lĩnh vực báo chí, tình huống ‘kền kền’ này là có thật. Điều nghiêm trọng nằm ở chỗ, để có tin với mức độ “lôi cuốn” cao, anh/chị phóng viên nào đó sẵn sàng giẫm lên quyền riêng tư của nhân vật.

Quả thực đây là một bài toán khó đối với những người làm báo chuyên nghiệp, tỉnh táo, và có trách nhiệm. Việc giữ cân bằng giữa lợi ích của công chúng và quyền riêng tư của cá nhân giống như đi trên dây vậy, nghiêng bên nào cũng là cực đoan và gây ra day dứt lớn. Trong nhiều trường hợp, nếu cứ lo bảo vệ quyền riêng tư của một số cá nhân nhất định thì sẽ phương hại lợi ích chung và không có chỗ cho thể loại báo chí điều tra giúp lấy lại công bằng và minh bạch cho xã hội. Ở một thái cực ngược lại, tự do cá nhân và phẩm giá con người có thể bị chà đạp một cách phũ phàng.

Phương Tây có truyền thống trọng pháp luật và đề cao chủ nghĩa cá nhân. Nên không phải ngẫu nhiên mà họ lại đề cập nhiều đến quyền riêng tư.

“Tây” nhiều khi phớt “Ăng-lê” và coi đó là chuyện bình thường. Nhưng trong con mắt người Việt mình, đó là sự lạnh lùng. Phía ta phải vồn vã hỏi tên tuổi, gia đình vợ con, thu thập ra sao mới là quan tâm, còn phía Tây coi đó là xoi mói tọc mạch vào đời tư. Cái này được gọi là những khác biệt văn hóa.

Tuy nhiên trong báo chí phương Tây vẫn thấy tin tức lá cải và tình trạng săn ảnh đạt tới mức độ cực chuyên nghiệp, khiến sự riêng tư của con người bị đe dọa một cách không thương tiếc. Trừ một số trường hợp hồ hởi đón nhận sự săn đón của báo chí kiểu này, đa phần không thích bị săm soi những lúc hớ hênh, hay bị dùng ống tele chụp lén từ xa. Đã có những người nổi tiếng, do căng thẳng khi bị đeo bám, mà gặp phải tai nạn thương tâm.

Do đâu lại như vậy? Chung quy chủ yếu vì lợi nhuận. Cụ Karl Marx từng nói, nếu tỷ suất giá trị thặng dư tăng đến 300% thì nhà tư bản thậm chí sẵn sàng treo cổ bản thân. Chuyện đeo bám nói trên thành ra chưa “nhằm nhò” gì.

Nạn “kền kền báo chí” nói chung không chừa bất cứ ai, kể cả các đồng nghiệp trong nội bộ giới truyền thông. Không hiếm trường hợp chính các phóng viên khi gặp “sự cố” đã trở thành “mồi ngon” cho truyền thông. Tình cảnh đấy chẳng khác nào “ăn thịt” lẫn nhau.

Ở Anh, cánh nhà báo của 1 trùm truyền thông còn hack vào mạng điện thoại di động của những người nổi tiếng, các chính trị gia, và thậm chí cả hoàng gia Anh để đọc trộm tin nhắn. Điện thoại của một nữ sinh bị sát hại và của các nạn nhân chết vì đánh bom ở quốc đảo này cũng không thoát khỏi đám nhà báo háo thông tin.

Tất nhiên, trong “thế giới phẳng” hiện nay, quyền riêng tư khó bảo đảm hơn trước còn là vì yếu tố công nghệ. Máy ghi âm, máy quay lén, thiết bị theo dõi, phần mềm gián điệp ngày càng tinh vi và sẵn có trên thị trường. Mạng internet có tốc độ lan truyền và nhân bản thông tin cực nhanh. Bản thân mạng xã hội Facebook cũng được nhìn nhận là nơi thông tin cá nhân dễ lộ nhất, ngay cả khi hãng này tuân thủ nghiêm ngặt quy định về bảo vệ thông tin người dùng. Trước đây Facebook còn bị chỉ trích, thậm chí bị kiện, vì tội sử dụng các phần mềm thu thập toàn diện thông tin người dùng (tiêu biểu là chương trình Facebook Beacon, đã hủy bỏ sau một số năm sử dụng do vấp phải phản đối của công chúng).

Facebook, cũng như nhiều hãng dịch vụ internet khác, thu thập thông tin như vậy để phát triển mạng, để biết nhu cầu của người dùng, hoặc có thể để bán thông tin cho các hãng quảng cáo bên ngoài. Gần đây chính họ thừa nhận thêm đã vô tình để lộ thông tin người dùng do lỗi kỹ thuật. Vụ bê bối Snowden cũng làm hé lộ chuyện các hãng internet của Mỹ, trong đó có Facebook, Google, Yahoo, và Microsoft  bị buộc phải cung cấp thông tin người dùng cho chính phủ Mỹ, cụ thể là cho Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) khét tiếng.

Tuy nhiên như đã nói ở trên, luật pháp của phương Tây về khoản này cũng tương đối rõ. Nên sau khi bị phanh phui về chuyện hack vào hệ thống điện thoại di động để đọc trộm tin nhắn, tờ News of the World đã bị giải tán trước cơn phẫn nộ của công chúng.

Không chỉ vậy, sách phương Tây về truyền thông cũng như nội quy của nhiều cơ quan truyền thông phương Tây đề cập vấn đề này rất chi tiết.

Còn ở Việt Nam ta thì thế nào?

Cùng với việc phát triển kinh tế thị trường là sự manh nha “trào lưu” lá cải, tức hiện tượng chạy theo tin giật gân câu khách, xoáy vào các thị yếu tầm thường.

Đáng lưu ý là nhiều trường hợp vi phạm quyền riêng tư mà tác giả không hề hay biết rằng mình vi phạm. Điều này, như đã nói ở trên, một phần là do văn hóa, một phần là do luật cũng như báo chí của ta chưa thực sự chú ý đúng mức. Sách vở, giáo trình cũng ít đề cập (hoặc là không có, hoặc là có nhưng chưa chi tiết). Cho nên người làm báo đôi lúc rất hồn nhiên xâm phạm đời tư. Dĩ nhiên có những tờ báo của ta đã nghiên cứu và ban hành các bản quy tắc nội bộ chi tiết, công phu về bảo đảm quyền riêng tư của nhân vật được phản ánh, nhưng số lượng những tờ báo như thế còn ít.

Trong vấn đề này, sự khác biệt về văn hóa đóng vai trò quan trọng. Trong khi văn hóa phương Tây đề cao chủ nghĩa cá nhân, và do đó rất chú trọng đến quyền riêng tư, thì văn hóa Á Đông, nhất là Việt Nam mình, thường đề cao yếu tố cộng đồng. Một căn nhà Việt Nam truyền thống thường có kiến trúc đơn giản và cởi mở. Cả làng thì có thể có cổng làng, lũy tre xanh, nhưng từng nhà thì lại rất đỗi đơn sơ, và không có sự ngăn cách lớn, khác với căn nhà phương Tây thường kín đáo vô cùng và bảo đảm sự riêng tư cho mỗi cá nhân sống trong đó.

Vụ việc chưa rõ ràng nhưng theo giọng văn của nhiều tờ báo thì dường như nghi can đã là tội phạm rồi, và nếu đã là tội phạm thì bị chỉ trích gay gắt hết mức. Chỉ cần sơ sẩy là bị gọi “y, hắn, thị” như thường. Ngoài ra có khi còn có cả tiết mục “tên tuổi, địa chỉ đàng hoàng”, ảnh chụp cận cảnh rõ nét.

Có kẻ phạm tội lần đầu do bồng bột, tên tuổi chân dung đã được lên mạng hết rồi và còn lưu mãi trên đó, gây khó khăn nhất định cho họ trong việc làm lại cuộc đời sau này (chưa kể trường hợp bị oan).

Như thế dường như chưa đủ. Trong cơn say nghiệp vụ, một số tờ báo còn lôi người thân của nghi phạm hoặc tội phạm vào cuộc (trái với mong muốn của họ) để tạo cái nhìn “toàn cảnh” về vụ việc, nhằm thỏa mãn trí tò mò của một bộ phận công chúng.

Bản thân việc tường thuật quá hấp dẫn về những người phạm tội cũng như tội ác của họ đã có thể làm gia tăng thêm nỗi đau ở nạn nhân và người thân. Thủ phạm được phỏng vấn và mô tả cứ như anh hùng trong tiểu thuyết, các thủ đoạn gây án được trình bày tỉ mỉ khiến kẻ khác có thể học theo… Phóng viên say sưa kể, độc giả say sưa đọc, quả chẳng khác nào kền kền đang tự xử chính đồng loại của mình.

Không chỉ có nạn nhân các vụ giết người hay hiếp dâm mới rơi vào tình huống này. Nạn nhân của tai nạn giao thông cũng chung số phận.

Tất nhiên nếu phóng viên đã hỏi và nhận được sự đồng ý của nạn nhân thì câu chuyện lại sang một nhẽ khác. Đằng này nhà báo cứ xông thẳng vào chụp cận cảnh hiện trường, không thực hiện các biện pháp nghiệp vụ cần thiết để giảm sốc. Có trường hợp phóng viên dành thời gian vào bệnh viện để chụp thông tin tình trạng sức khỏe của bệnh nhân các vụ tai nạn rồi đưa tin.

 Trong những trường hợp như thế, ngoài ý thức phải đặt mình vào vị trí bệnh nhân thì thiết nghĩ còn cần đến sự hiểu biết (rằng mình đang vi phạm riêng tư), và kỹ năng đưa tin một cách khéo léo, hài hòa sao cho vẫn thể hiện được vấn đề nhưng không làm nạn nhân bị lộ thông tin cá nhân một cách quá mức./.


Thanh Chương/VOV online


Xem thêm:
- A dua, chửi đổng và ngứa mồm
- Đề tài ưa thích của báo giới
- Tác nghiệp báo chí tại một phiên tòa mại dâm và môi giới mại dâm