Khi chiếc áo quyền lực được trao không đúng chỗ!

>> Giá gas tăng, ai hưởng lợi?
>> Vụ án Dương Chí Dũng: Thật khó hiểu!
>> Chúng ta vừa giàu hẳn lên!
>> Vì sao những cán bộ khiến ông Chấn đi tù oan không chịu từ chức?
>> Trung Quốc đã rút ra được bài học mới từ sự sụp đổ của Liên Xô


Khánh An

(NB&CL) - Vụ dân phòng, trật tự đô thị phường 25, quận Bình Thạnh - TP. HCM đánh đập một người buôn bán hàng rong đã làm nhiều đại biểu HĐND TP. HCM bức xúc và nhân dân cả nước phẫn nộ. Trật tự, dân phòng cậy quyền “múa gậy” thị uy với dân không phải mới. Dân phòng dùng gậy chặn xe dân thay cảnh sát giao thông xuất hiện trên nhiều tuyến đường tại Hà Nội từng làm cho người dân “sôi máu”. Dân phòng không dừng lại ở việc giữ trật tự, mà xông vào chặn xe, thu chìa khóa, quát nạt người đi đường bằng những lời lẽ rất thiếu văn hóa. Và bây giờ là đánh người dân phải nhập viện. Ai cho dân phòng cái quyền hành hung người dân là câu hỏi mà cơ quan chức năng sẽ phải trả lời dân cho thấu đáo!

Câu chuyện xảy ra rất đau lòng. Hình ảnh, clip anh Trịnh Xuân Tình bị còng tay và bị đánh ngất xỉu nằm dưới đất được đưa lên mạng đã làm dư luận phẫn nộ. Không ai có thể chấp nhận hành động côn đồ của những người khoác áo trật tự và dân phòng. Phó trưởng Ban văn hóa – Xã hội HĐND TP. HCM Nguyễn Hồng Hà phát biểu: “Thực thi nhiệm vụ thì cương quyết nhưng phải thể hiện tính nhân văn. Không ai được phép đánh người dân và tất nhiên, trong trường hợp người dân kháng cự thì có thể có những va chạm xảy ra, nhưng cố ý đánh người không có khả năng chống đỡ là không được. Tôi đề nghị các cơ quan chức năng cần phải tìm hiểu, làm rõ và xử lý một cách cụ thể sự vụ này và có biện pháp chấn chỉnh để tránh tái diễn”. Dân mình còn khổ. Không ai muốn đem thân đi làm phận hàng rong, nhưng đó là cách mưu sinh của họ. Tại cuộc họp HĐND TP. HCM ngày 10/12, đại biểu Lê Trương Hải Hiếu cho rằng, còn một bộ phận người dân rất nghèo. Nếu họ buông vỉa hè ra thì không biết sống bằng gì. Sự chia sẻ này rất thực tế, cho nên, dù việc dẹp hoạt động buôn bán hàng rong, lấn chiếm lòng lề đường là cần thiết và phải làm, nhưng không thể để xảy ra việc hành hung người dân.

Trật tự, dân phòng cậy quyền “múa gậy” thị uy với dân không phải mới. Dân phòng dùng gậy chặn xe dân thay cảnh sát giao thông xuất hiện trên nhiều tuyến đường tại Hà Nội từng làm cho người dân “sôi máu”. Dân phòng không dừng lại ở việc giữ trật tự, mà xông vào chặn xe, thu chìa khóa, quát nạt người đi đường bằng những lời lẽ rất thiếu văn hóa. Còn nhiều vụ khác như dân phòng là hung thủ hoặc nghi phạm liên quan đến các vụ đánh chết người từng xảy ra ở Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Nghệ An. Các vụ án này cho thấy, dân phòng quá lạm quyền và đến lúc phải có biện pháp chấn chỉnh.

Xung quanh vụ việc này, xin không bàn đến cách hành xử kiểu “cậu giời” của một số dân phòng nữa, vấn đề là lỗi ở đâu? Và người ta bây giờ biết ứng xử với dân phòng như thế nào? Chính quyền có còn cần phải duy trì lực lượng này để phục vụ cho hoạt động của mình nữa không? Rõ ràng, dân phòng là lực lượng công quyền được thừa nhận bằng nhiều văn bản quy phạm khác nhau. Cũng thừa nhận rằng, dân phòng đang làm được nhiều việc để giữ gìn trật tự văn minh đô thị. Nhưng đáng tiếc một bộ phận của lực lượng này đang bộc lộ nhiều vấn đề nghiêm trọng.

Ra đường, hình ảnh dân phòng giờ đây gắn với việc múa gậy bắt xe, bạo lực đường phố để bắt người hàng rong, đá thúng đụng nia để dẹp hàng quán vỉa hè; đập phá bàn ghế để... đối phó với quán trà đá. Và, họ cũng có cả vạn lý do để bao biện cho việc làm của mình, tất cả đều hợp lý. Hợp lý tới nỗi, ngay cả người đứng đầu dân phòng trong vụ đánh người bất tỉnh ở TP.HCM vừa qua còn cho rằng dân phòng đang đánh thì nạn nhân... lăn ra ngủ(?!) chứ không bị ngất(?!). Rồi họ còn cho rằng đó là chuyện bình thường, không có gì to tát, bởi họ đang thực thi nhiệm vụ.

Thực ra, trách dân phòng, nhất là một số dân phòng có hành vi bạo lực cá biệt cũng khó. Điều cần quan tâm phải là cơ quan đã tạo ra những con người ấy và dung dưỡng để biến họ trở thành những kẻ chuyên đi bắt nạt. Khoác lên mình tấm áo chính quyền, có lẽ nhiều dân phòng ngộ nhận về giá trị bản thân nên mặc sức múa gậy, lạm quyền. Vì thế, lực lượng này cần phải được nhận diện kĩ hơn về phương diện pháp lý, để những vụ dùng dùi cui, còng tay hành dân, để những hình ảnh ngông nghênh ngồi xe dạo phố, múa gậy tứ tung phản cảm bớt nhức nhối. Những chiếc áo quyền lực cần được trao để đảm bảo luật pháp được thực thi. Song quyền lực không thể trao cho những con người không đủ khả năng nhận thức được giới hạn của quyền lực. Trong số những dân phòng hàng ngày đuổi bắt, giành giật mớ rau, bó hoa của người bán hàng rong trên đường phố, bao nhiêu người biết được việc lập biên bản vi phạm hành chính là điều bắt buộc trong quy trình xử lý vi phạm? Bao nhiêu dân phòng thuộc những quyền hạn và trách nhiệm của bảo vệ dân phố được quy định trong Nghị định 38/2006/ND-CP? Những chiếc áo của nhân viên công vụ là hình ảnh của quyền lực Nhà nước, nhằm góp phần giữ gìn kỷ cương, đảm bảo trật tự trị an cho xã hội. Nhưng khi quyền lực Nhà nước, thông qua bộ sắc phục, được khoác lên người những kẻ không đủ khả năng nhận thức về quyền lực, điều đó chắc chắn sẽ làm biến dạng quyền lực Nhà nước, và trở thành phương tiện để thỏa mãn chứng ngộ quyền của những người vốn không được chuẩn bị để sử dụng quyền lực. Với chiếc áo quá rộng, khi họ vung tay nhằm vào cái xấu, sẽ có lúc những cái vung tay trở thành những cú đấm nhằm vào mặt lương tri.

Xem thêm:
- Hắn làm chính trị
- Sủa giọng Sài Gần
- Cần lao chơi đồ cổ

Cái ác lên ngôi khi chính quyền bất lực!

>> Im lặng là... bạc
>> Phê bình và tự phê bình
>> Tham nhũng vặt trong khu vực công
>>>>> Bắt khẩn cấp ông Phạm Viết Đào

Lời bàn: Câu chuyện kẻ trộm chó bị dân (Nghệ An) đánh hội đồng cho đến chết mới >>> đây, việc này xưa nay đã từng xảy ra quá nhiều, quá quá nhiều trong sự bức xúc tận cùng của xã hội. Không ai phủ nhận sự hung bạo, lộng hành của "cẩu tặc", nhưng trong cái nhân sinh quan lòng trung thành của loài chó được nhân loại tôn vinh ca ngợi với cái nhân sinh quan đồng loại người với người tạo nên tuyệt tác tiếng Việt hai chữ "đồng bào" rõ ràng đang có vấn đề báo động. Các quan ông, quan bà khi phát ngôn thường viện dẫn vấn đề dân trí, vậy dân trí là gì, nguyên nhân sâu xa nào khiến trong phút chốc người dân trở nên "man rợ, mất nhân tính" đến như vậy?. Nhà báo Phan Văn Tú, trên facebook cá nhân đã đưa ra một thắc mắc rất đáng suy ngẫm:

"Trong chiến tranh, nhiều phi công Hoa Kỳ bị bộ đội bắn rơi máy bay phải nhảy dù, đa phần lọt vào vùng nông thôn miền Bắc. Bấy giờ, dù rất căm thù “giặc lái”, những người nông dân vẫn kìm chế để cùng dân quân tự vệ áp giải họ về giao cho cấp trên xử lý. Vậy mà tại sao giờ đây, chỉ vì bức xúc trước chuyện bị mất chó, người ta có thể giết người, thậm chí giết xong còn tưới xăng đốt xác? 

Những câu chuyện khó tưởng tượng ấy đã và đang xảy ra ở những vùng nông thôn Việt Nam: cả làng giết người, đốt xác! Không chỉ một vụ mà hàng loạt. Không chỉ mới xảy ra mà chuyện kéo dài nhiều năm qua. Tại sao? Tại sao? Tại sao?"

Mình chưa bao giờ có thiện cảm với nhà báo Đức Hiển, nhưng không vì thế ghét lây luôn bài viết hay của anh ta, dù bài viết dưới đây được ra đời đã lâu và đề cập đến vấn đề tưởng chừng như phải cũ! (MP)

PL - Phía sau những vụ giết, đốt xe kẻ trộm chó là sự bất lực của bộ máy công an, chính quyền trong việc điều tra, xử lý hành vi giết người.

Nếu nạn trộm chó gây bất an một thì việc đám đông đánh chết người trộm chó, đốt xe, ngăn cản công an đưa nạn nhân đi cấp cứu... đang gây bất an mười. Phía sau nó là sự bất lực của bộ máy công an, chính quyền trong việc điều tra, xử lý những kẻ giết người; là sự bất lực của xã hội khi cái ác lên ngôi và mặc nhiên được thừa nhận; là sự bất lực của công lý khi để người dân tự xử mà không cần đến chính quyền.

Rõ ràng nạn trộm chó và hành hung những ai dám ngăn cản ở Nghệ An đã khiến người dân phẫn nộ và bức xúc. Nhưng chia sẻ những bức xúc ấy không có nghĩa là đồng tình với việc một đám đông giết người ngay trước mắt chính quyền. Kẻ trộm chó, cho dù côn đồ và hung hãn, thì quyền bất khả xâm phạm về tính mạng, sức khỏe và tài sản của họ vẫn được pháp luật bảo vệ. Và cơ quan công an, kiểm sát, tòa án là công cụ của chính quyền trong việc bảo đảm những quyền căn bản ấy.

Để nạn trộm chó lộng hành tức là trách nhiệm ngăn ngừa, phòng chống tội phạm của công an và chính quyền còn thấp. Khi người dân tự rào làng, dựng barie, tự hạn chế quyền tự do đi lại của mình và người khác để ngăn trộm tức là họ đã tự phát thực hiện những điều mà chỉ có quyền lực công cộng - Nhà nước - được làm. Điều đó thể hiện sự bất lực của chính quyền trong việc bảo vệ tài sản nhân dân.

Sở dĩ kẻ trộm - thực ra là cướp - chó tác oai tác quái vì kháng thể của xã hội trong cuộc chiến chống cái xấu rất thấp. Tội phạm không sợ bị trừng trị, không sợ bị lên án, đánh mất lòng tự trọng nên thay vì xấu hổ và lo sợ, chúng quay lại thách thức xã hội, hành hung những người dám ngăn cản hay bắt giữ.

Tuy nhiên, những con chó dù đắt tiền đến mấy cũng không thể so sánh với sức khỏe, tính mạng con người. Việc giết kẻ trộm chó, cho dù nhân danh nỗi căm phẫn, cũng thể hiện bước lùi của xã hội về tính nhân văn và sự văn minh. Nó gợi nhớ thời sơ khai về pháp luật, khi người ta có thể ném đá đến chết một tội đồ mà không cần phán quyết của tòa án.

Trách nhiệm của cả xã hội là làm sao để kẻ trộm biết sợ hãi sự lên án. Trách nhiệm của chính quyền là làm sao để kẻ trộm chó sợ hãi bị bắt giữ và trừng phạt. Và trách nhiệm lớn hơn nữa của chính quyền là làm sao để người dân không cần phải rào làng, ngăn đường và không thể hè nhau giết người, đốt xe và nếu điều đó xảy ra thì phải bắt giữ và trừng trị thích đáng.

ĐỨC HIỂN

P/s: Cho tôi chất vấn: Nghiệp vụ điều tra đâu mà sao mấy anh lại dễ dàng bó tay vậy? Những vụ giết người, hủy hoại tài sản “hội đồng” như thế này đâu phải mới mẻ gì mà sao tỉnh khác xử được, Nghệ An lại không? Các anh nghĩ sao nếu có ý kiến cho rằng chính các anh với thái độ chần chừ, buông xuôi đã làm cho tội ác lộng hành? (minhha@...)

Xem thêm:
- Phải gọi thẳng tên tục là thằng ăn cắp
- Chó đàn
- Thịt chó và truyền thông