Thursday, September 26, 2013

Phạm Xuân Ẩn

>> Phạm Xuân Ẩn: Tên người như cuộc đời
>> Phạm Xuân Ẩn và huyền thoại nghề báo khiến Mỹ 'chết sặc'
>> ‘CIA muốn học hỏi từ Phạm Xuân Ẩn’
>> Trần Dân Tiên thực là ai? (nhân tiện mời bà con xem lại bài >>> này!)
>> Độc quyền quảng cáo ở Đà Nẵng: Nhiều “đặc ân” cho VietArt OOH



Hai Trung Phạm Xuân Ẩn X6: Điệp viên quá hoàn hảo

Một người đi suốt hơn 15 năm Sài Gòn (tính từ khi học xong ở Mỹ trở về) ở một vị trí kỳ lạ như Phạm Xuân Ẩn, cho đến cuốn sách tiểu sử nổi tiếng nhất, Perfect Spy của Larry Berman, vẫn không khám phá được ở tầm sâu, như chính tác giả viết với không ít cay đắng:

"Một trong những điều mà tôi cảm thấy tiếc là đã không đề nghị Ẩn nói kỹ càng về cuộc xung đột hay căng thẳng nội tâm giữa việc biết bạn bè mình đang bước vào một cái bẫy kinh khủng mà ông và những người khác đã góp sức để giăng ra, và việc chẳng thể làm gì khác ngoài câu nói, "Hãy cẩn trọng". Tôi phân vân không biết trong cuộc đời của ông, ông có trải qua những đêm mất ngủ hay cảm thấy băn khoăn về mặt đạo đức hay không" (tr. 230 bản tiếng Việt).

"Những băn khoăn về mặt đạo đức" có tồn tại ở Phạm Xuân Ẩn không, nếu có thì dưới hình dạng thế nào?

Tác giả đã khéo tạo ra một số cao trào, trước tiên là việc Phạm Xuân Ẩn cứu phóng viên Anson để mở đầu, rồi các chi tiết như Phạm Xuân Ẩn chính là người Việt Nam đầu tiên xuất hiện ở trung tâm tị nạn sau này (quanh quẩn Santa Ana), và khi vợ con ông chạy khỏi Sài Gòn năm 75, nơi đầu tiên họ đến cũng chính là ở đó, chỗ Phạm Xuân Ẩn đã học nghề báo trước đó gần 20 năm (Orange Coast), hoặc chi tiết Trần Kim Tuyến được Phạm Xuân Ẩn nhét vào qua khe cửa để kịp lên chuyến trực thăng cuối cùng, rồi lại được tướng Trần Văn Đôn, một kẻ thù khác của mình, đỡ lên máy bay.

Nhưng rốt cuộc Phạm Xuân Ẩn là như thế nào? tầm vóc câu hỏi này quá lớn, cũng như tầm vóc những gì Phạm Xuân Ẩn đã làm, toàn vào những thời điểm then chốt: Ấp Bắc, Mậu Thân 68, mùa hè đỏ lửa 72 rồi vị trí xung yếu của Buôn Mê Thuột hồi đầu 75 để bắt đầu chiến dịch HCM.

Không thể hiểu nổi, chỉ biết là Phạm Xuân Ẩn giống hệt một số nhân vật đặc biệt nhất, phức tạp nhất trong các tác phẩm của John Le Carré; ngay tên quyển sách Perfect Spy cũng gợi nhớ ngay đến A Perfect Spy của Le Carré, và Phạm Xuân Ẩn đặc biệt làm ta nghĩ đến những nhân vật nói vô cùng nhiều, vô cùng quảng giao và có cái nhìn sắc sảo kỳ lạ, đặc biệt là The Taylor of Panama của Le Carré - giống nhất ở đặc điểm: vỏ bọc hoàn hảo.

Đây là bài viết của Stanley Cloud, đồng nghiệp cũ của Phạm Xuân Ẩn ở Time, khi Phạm Xuân Ẩn qua đời.

Bản dịch mới của anh Đỗ Hùng rất tốt, khác hẳn version tiếng Việt trước đây, mà tôi chỉ đọc được một đoạn rồi bỏ; ngoài vài chi tiết lặt vặt như một số lỗi typo, cách gọi hơi buồn cười "quần đùi kiểu Bermuda" hay một cái tên phim có dấu chú thích nhưng lại không thấy chú thích đâu; tr. 235 khá funny với hai chữ "Đảng" bị dán đè che đi hehe (nhưng lại dán đè sót cùng chữ ấy vài trang sau đó).

Có một chi tiết này còn funny hơn: khi viết cho tờ báo sinh viên hồi còn theo học bên Mỹ, Phạm Xuân Ẩn trích dẫn Napoléon, "Sau ta là hồng thủy"; nếu Larry Berman kể đúng thì PXA đã nhớ nhầm, hoặc theo một nguồn nào đó không khả tín lắm, câu "Après moi, le déluge" trước nay theo truyền thống vẫn được cho là câu nói của Louis XV.

Ở tr. 300 có câu này (chép nguyên văn): "Tôi lo lắng bởi một ai đó bên an ninh sẽ dễ dàng nói không với con trai của tôi vì những điều tôi vừa mới nói. Lần này tôi đã gặp may. Tôi nghĩ là họ cho rằng bằng cách cho phép con tôi tới Mỹ. Vì thế, điều trái ngược với lo ngại của tôi thực sự đã xảy ra".

Nguồn: Nhị Linh


Xem thêm:
- Chính trị & sex
- Quyền năng của chữ nhẫn
- Phỏng vấn một giám đốc tình báo : Đào tạo và tuyển mộ

Sài Gòn có mùa đông không...

>> Putin cải chính tin đã tái hôn
>> Tạm biệt, Philipp Roesler
>> "Trung Quốc loạn mất rồi!"
>> Phó chánh án Cà Mau bị đánh, bị khủng bố
>> PCT Đà Nẵng buông lời: "Báo chí nói cho nó nghiêm túc!" (nhân tiện mời bà con xem lại bài >>> này!)



Nhiều năm trước bạn đã hỏi mình như thế.

Lúc ấy mình mới xa Hà Nội. Mùa đông đầu tiên không có gió lạnh thấu xương, không có những cơn mưa phùn như sương giăng khắp phố, không có cái ẩm ướt thấm sâu vào da thịt… Ở Sài Gòn mình viết thư cho bạn mà thư nào cũng “muốn gửi ra anh một chút nắng vàng…”. Bạn nhắn: vắng người, ly cà phê Hà Nội dường như nhạt đi ít nhiều vị đắng ngọt rất riêng của nó… 

Nhiều năm trôi qua, nỗi nhớ mùa đông một thời thiếu nữ cứ canh cánh bên mình suốt những mùa mưa nắng Sài Gòn. Để rồi thi thoảng Sài Gòn có ngày gió heo may là ký ức ngày đông Hà Nội lại bùng lên, chỉ muốn bứt hết mọi thứ để trở về… Nhưng bao giờ cũng vậy, mùa đông mình về Hà Nội bỗng ấm hơn. Dường như chốn cũ sợ rằng người phương Nam đã quen với nắng gió mà quên đi cảm giác lạnh buốt ngày đông thơ ấu. Bạn thường đùa vui: Em mang cả nắng ấm Sài Gòn ra theo đấy à? Không, chỉ là một thoáng ngập ngừng của mùa đông thôi bạn ạ. Chút ngập ngừng ấy mang lại bầu trời nhạt nắng, mang lại hơi gió lạnh xào xạc lá trên đường, mang lại cảm giác ấm áp bên ly cà phê phố cổ khi gặp lại người xưa... 

Mùa đông Sài Gòn hiện về trong những buổi sáng sương mờ se lạnh tràn trên các con phố dài xao xác gió. Dòng xe cộ trên đường giờ đi làm dường như cũng thong thả hơn, không vội vã cuống quýt chen lấn cáu kỉnh như những ngày nắng nóng. Áo lạnh được dịp khoe trên phố: áo gió các màu, không hiếm những chiếc áo khoác dày có mũ trùm đầu, áo len các kiểu: tay dài tay lửng, kín cổ hở cổ... những chiếc khăn quàng nhẹ nhàng như mây... Những quán cà phê như ấm cúng hơn, người với người cũng như thân quen hơn. 

Mùa đông Sài Gòn không chỉ là gió heo may và những màu áo ấm, mùa đông Sài Gòn còn là ly cà phê đen nóng thay cho ly cà phê đá mỗi ngày, một mình trong quán vắng nhạc xưa thay cho quán cóc vỉa hè ồn ào bè bạn… Chợt nhớ, một ngày ở một nơi nào đó, mình đã ngồi bên bạn một buổi sáng se lạnh như thế. Ánh mắt bạn, từng giọt ngọt và đắng…trong ký ức mình buổi sáng mùa đông ấy thật ấm áp...

Mùa đông Sài Gòn cũng là mùa nắng. Nhưng trong cái nắng gay gắt vẫn có những cơn gió mát lạnh mà nếu ta hít thật sâu sẽ nhận rõ hơi thở mặn mòi của biển. Sài Gòn là thế, biển không xa nhưng không thật gần, dù không nhìn thấy biển nhưng vẫn cảm nhận được những xung động từng con sóng lúc ẩn lúc hiện, lúc ào ạt lúc dịu êm… 

Bạn ơi, Sài Gòn vẫn có mùa đông… 

(Ngày cuối tháng Chín HN gió Đông bắc đầu mùa)

Nguồn: Facebook Hậu Khảo Cổ


Xem thêm:
- Sự dửng dưng
- Đọc báo đêm khuya
- Năm học mới... vẫn cũ


Lên bờ xuống ruộng trước khi nhận giải Nobel

>> Ảnh ấn tượng trong ngày
>> Việt Nam-bị nhốt trong ý thức hệ xã hội chủ nghĩa (Lý Quang Diệu)
>> Không nên khuyến khích loại “bằng giỏi nhưng cực dốt” tàn phá đất nước này nữa, bác Thanh Bá ạ!


Trần Đình Sử

Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa có lời kêu gọi nhà văn sáng tạo các tác phẩm văn học nghệ thuật lớn xứng đáng với dân tộc và thời đại. Đó là một ý kiến rất hay. Nhưng làm thế nào để có được tác phẩm hay? Số phận nó sẽ như thế nào” Tôi xin kể số phận lên bờ xuống ruộng của kiệt tác Báu vật của đời của nhà văn Mác Ngôn để cùng suy ngẫm.

Mạc Ngôn kể, khi bắt đầu sáng tác, động cơ của ông cũng rất tầm thường. Ông muốn có một chiếc đồng hồ đeo tay. Các bạn bè của ông đều có, mà ông thì không sao kiếm được vì trong túi không có tiền. Ông nghĩ, sáng tác tác phẩm văn học đăng báo, nếu được đăng thì có nhuận bút và đồng hồ cũng có. Nhưng các bài tập ban đầu đều không thành công. Bố mẹ ông đã phải bán một con bò để mua cho ông chiếc đồng hồ.

Nhưng tìm tòi học hỏi khi sang tác đã nhen nhóm trong ông tình yêu văn học. Đúng lúc đó mở của khai phóng, sách văn học nước ngoài được dịch rất nhiều. Ông vô cùng biết ơn văn học dịch, nhờ nó mà ông tiếp nhận được nhiều loại sáng tác đa dạng của thế giới, đặc biệt là tiểu thuyết của các nhà văn châu mĩ La tinh, nhất là Marquez. Ông đọc đủ loại từ Faulkner, Kafka, Tolstoi, Solokhov, Gras, các tác phẩm của Kawabata, Kenzaburo. Họ mở ra cho ông những con đường mới lạ. Và cáng thúc đẩy ông sáng tác. Ông trở thành nhà văn tiền phong chủ nghĩa của Trung Quốc.

Tất nhiên để có tác phẩm Báu vật của đời, ông đã trải qua 20 năm sáng tác, tích lũy đầy mình tri thức, kinh nghiệm và bản lĩnh.

Cấu tứ của tiểu thuyết Báu vật của đời bắt đầu từ một hôm, khi ông rời tàu điện ngầm ở Bắc Kinh đi lên đường. Ông cứ bước theo bậc tam cấp đi lên, cho tới khi sắp ra khỏi bậc thang thì trước mắt ông là một người mẹ gầy đen, đang ngồi, ôm hái con nhỏ, mỗi đứa ngậm một đầu vú day day, tay kia thì sờ ngực mẹ. Ông đứng lặng người, nhìn trân trân, bất giác nước mắt ứa ra, mặc cho mọi người đi qua ngạc nhiên nhìn ông như quái vật. Cho đến khi có người đến vỗ vai, là một người bạn, hỏi vì sao lại khóc. Ông cho biết ông nhớ lại thời ấu thơ và thương mẹ mình.  Ông là con út, mẹ thương cho bú đến năm tuổi. Ông nhớ tới những năm sáu mươi, làng xóm không đói to, không có gì ăn, phải hái rau dại ngoài đồng mà săn. Có gì ngon mẹ đều cho con, có lần đói quá mẹ ông đã ăn sống rau dại giữa cánh đồng. Thế là ông quyết tâm sẽ viết một tiểu thuyết để kính tặng mẹ. Ông nghĩ đến mẹ , đến người phụ nữ, đến đất mẹ nuôi dưỡng con người. Cái ông nghĩ ra đầu tiên là cái tên tiểu thuyết. Phong nhũ phì đồn. Phong nhũ nghĩa là vú to, phì đồn là mông nần nẫn, ông nghĩ đó là biểu tượng của phụ nữ, của sinh thực mà ai ai cũng thích, nếu không thì là có vấn đề. Nhân vật chủ chốt là người mẹ giàu sức sinh nở và giàu khả năng thương khó. Nội dung tiểu thuyết phải là số phận của những con người, đặc biệt là phụ nữ. Ông dự định viết trong mười năm, nhưng rút cuộc chỉ viết trong chín mươi ngày là xong. Khi thức thì ngồi dậy viết, khi ngủ thì viết trong mơ. Ông viết rất vui, đến nỗi khi viết xong ông lên 10 kg.

Khi tiểu thuyết đem đến nhà xuất bản, vấn đề dầu tiên là ban biên tập không chịu cái nhan đề kia, nó có tính khêu gợi tình dục quá. Nhưng nhà văn kiên quyết không thay đổi, cuối cùng ban biên tập phải nhượng bộ. Khi in ra rồi, búa rìu mới bắt đấu đổ xuống đầu ông. Tại sao quân quốc dân đảng lại được miêu tả tốt, tại sao người cộng sản lại tả xấu, tại sao công kích đảng cộng sản. Người ta thành lập một tiểu ban đến làm việc với ông suốt ngày đêm. Họ chia nhau mỗi người một chương, đọc kĩ và phê phán những chỗ sai trái của ông về quan điểm, lập trường. Ban đầu ông không chấp nhận, nhưng trong số những người làm việc có một người phụ nữ bụng chữa đã vượt mặt, khi trao đổi, ông như nhìn thấy cả đứa bé trong bụng kia đang dẫy đạp. Ông nghĩ đứa bé kia tội tình chi mà cả hai mẹ con đều khổ. Thế là ông chấp nhận. Bao nhiêu bài mà thành viên tổ nghiên cứu viết ra để phê phán ông, ông đều kí tên nhận lỗi hết. Tưởng thế là xong, song cấp trên không muốn thế, họ muốn phải có cái gì xử lí chứ.  Thế là lại tiểu tổ ấy đến vận động ông viết thư đến nhà xuát bản, đề nghị ngưng xuất bản, còn sách đã in thì phong lại đêm tiêu hủy. Ban đầu Mạc Ngôn kiên quyết không chịu. Việc cấm đoán là của các ông, còn tôi, tôi không rút lui tác phẩm. Tiểu tổ lại làm việc với ông cả đêm lẫn ngày. Cái cô bụng chữa kia lại đến thuyết phục nhiều lần. Ông thấy thương cô ấy, nghĩ, cuốn sách là cái quái gì, nó quý bằng cái sinh mệnh trong bụng người đàn bà kia không. Thế là ông viết đúng như họ yêu cầu. Nhưng nhà xuất bản vừa tuyên bố sách cấm, phải thu hồi thì trên thị trường sách in lậu phát hành tràn lan khắp cả nước, không ai ngăn được. Trong lúc đó thì trên các báo chí quan phương nhan nhản các bài phê phán ông  với những quy chụp, tội danh, lời dạy đời y như thời kì đại cách mạng văn hóa mấy chục năm trước. Ông bảo tôi hết sức khinh bỉ các bài đó, không chỉ đạo đức tầm thường, trình độ văn hóa thấp kém, hiểu biết nông cạn, mà thái độ lại thô bỉ. Đặc biệt là các nhà văn lão thành, sức sáng tác đã cạn thì lòng đố kị càng hăng, lời lẽ càng ác độc, ông càng coi thường. Một số nhà văn trẻ thì lại do nhu cầu riêng luôn miệng nhân danh nhân dân, tổ quốc, tự coi mình là đại diện cho nhân dân, thiếu một nỗi là khi ra đường thì dán hai chữ nhân dân lên mặt nhằm đánh dấu thân phận mình cho xã hội biết.

Chính trong lúc phong trào phê phán tiểu thuyết đang lên cao thì có một nhóm nghiên cứu sinh văn học của trường Đại học Cát Lâm tổ chức một cuộc tọa đàm về tiểu thuyết Báu vật của đời. Sự phân tích sâu sắc, thấu tình đạt lí và đánh giá cao tác phẩm của Mạc Ngôn, coi đó là thành tựu của văn học Trung Quốc đương đại. Kế đó có một tờ báo nhỏ dũng cảm đem đăng các bài đó lên. Dư luận loãng ra, cuộc phê phán đã có chiều thay đổi. Giá trị văn học nằm ở trong tim người, không nằm ở những lời đánh giá có định hướng. Tác phẩm tuy bị cấm nhưng vẫn cứ lưu hành.  Nó được dịch ra nhiều thứ tiếng và cuối cùng được nhận giải Nobel.

Nhà văn Việt Nam muốn có tác phẩm lớn, hãy suy nghĩ và biết tự tin, tự trọng, sẽ có ngày thành công.

(Theo sách Mùi vị của tiểu thuyết của tác giả Mạc Ngôn, nxb. Xuân Phong, Thiên Tân, 2003.)

Nguồn: Blog Trần Đình Sử




Wednesday, September 25, 2013

Rắn lại bò ra khỏi hang

>> Khó “hốt” liền được!
>> TPP không phải “bữa tiệc dễ dãi”
>> ‘Bức tranh kinh tế Việt Nam rất lổm nhổm’
>> Vinashin rút vốn: “Cái tát” với nhiều doanh nghiệp?
>> Ấn tượng Quốc hội: Luật 'lạ', công chức 'ngoan', GDP 'trốn tìm'


Thời tiết vào thu ảm đạm, bão gần vừa chọc ghẹo miền Trung, một thằng nghiện "bản tin dự báo" như nó bao nhiêu năm nay cũng đủ khả năng kết luận rằng, mọi cơn bão hình thành từ biển Đông - biển khu vực thì chẳng "đao to búa lớn" hay làm nên trò trống gì cho ra ngô ra khoai cả.

Thế nhưng, mưa gió "ăn theo" cũng được cái oai oách của truyền kiếp thiên tai khắc nghiệt, hiện tượng hoàng lưu khiến nước lũ đầu nguồn hung tợn xối xả, lụt lầm lì ngấm ngầm lan toả khắp đồng bằng cửa sông đủ sức cho những thùng mì tôm trôi bồng bềnh "cứu khổ cứu nạn" giới cần lao vốn muôn đời lầm than và muôn năm hạnh phúc.

Nước len lỏi lục lọi khắp mọi nơi khiến loài bò sát độn thổ ăn đất khó thở, khó nấp được lâu, rắn lại bò ra khỏi hang... "Lột da sống đời" là câu chuyện dân gian bịa đặt trăm phần trăm, nhưng loài xà tinh sống dai như đĩa đói thì cũng không có gì là hiếm lắm, mà mỗi lần xà tinh xuất hiện thì cái mùi đặc trưng, cái hơi phì phì, cái lưỡi khè khè ra... làm rộn ràng râm ran những chiếc loa dán nhãn hiệu hình lá cải.

Hình như, rút được nhiều kinh nghiệm từ những cơn bão trước, xà tinh xuất hiện lần này khiêm nhường hơn và tự tin hơn .., nhưng vẫn không quên quán tính ồn ào!

Ở cái giang sơn nhiệt đời ẩm ướt phồn thực này, rắn sống được thì trâu cũng sống khoẻ. Đã thế, gần chục năm nay được mùa, trâu có đại lộc ăn, nằm vễnh tai ngoài đồng xem diều tung bay trong gió. Rắn cũng chẳng thiếu ăn, đất cát phì nhiêu núi rừng thăm thẳm, thế nhưng do bản tính nên cách ăn cũng phải lén lút, âm thầm, luồn lách, nguỵ trang, ẩn dật... chờ thời và chờ đợi... Vả lại, rắn bao giờ cũng tự cho mình là con thú thông minh.

Thật tình, trâu chẳng thích dây dưa gì với loài bò sát nhờ nhợ ấy, chỉ tội, non sông gấm vóc này vốn giàu lòng tham, sự đố kị. Cùng ăn để sống như nhau, nhưng trâu sướng rắn khổ là điều bất công, rắn nuôi tham vọng trườn bò đến cái đích vừa được ăn vừa được sướng.

Con người thì khác, không có cái nhìn kinh khủng hẹp hòi như loài rắn, con người thường cho rằng "cày như trâu", tức là số con trâu là số khổ, số lận đận. Nhưng thôi, loài vật tranh giành đấu đá nhau là quy luật muôn đời của tạo hoá, tự sinh tự diệt, tự tạo nhân tạo quả cho riêng mình.

Thằng nghiện "bản tin thời tiết" thì chỉ biết nghe ngóng và dự đoán, như đoạn mở đầu đã viết, mọi cơn bão hình thành từ biển Đông - biển khu vực thì chẳng "đao to búa lớn" hay làm nên trò trống gì cho ra ngô ra khoai cả. Quý tỵ là một tuổi tốt, nhưng thường ưu ái cho giống cái, và Quý tỵ đâu bằng quý tư, mọi chuyện sẽ gật gù "êm thấm" trước ngày thứ Sáu, 31/01/2014 tức là mùng Một Tết Giáp Ngọ để đón chào những ngày xuân ảm đạm tất nhiên và tất yếu.

Con rồng tiền tệ trở thành một con chuột, trong cờ tướng người ta gọi chuột là tốt, cờ bí thì thí tốt, bao nhiêu tốt thí bấy nhiêu. Hết cờ tướng của thằng Tàu lại qua châu Âu đánh cờ vua, qua châu Mỹ chém gió rồi về, mọi chuyện đã đâu vào đấy!

TPP thì... ?! Xuân sang ngựa hí (hửng) vang trời...

Gọi là bão cho nó màu mè tuyên huấn tuyên giáo một tí, chứ thật ra, áp thấp nhiệt đới là đủ tròn lời vẹn nghĩa lắm rồi!

MP

P/s: Một thằng mập không bao giờ gọi thằng mập khác là thằng mập, nhưng một thằng ngu lại thích gọi người khác là thằng ngu... (Nghĩa nghêu ngao)

Xem thêm:
- Cổng chùa thiện ác
- Coi như mọi chuyện đã an bài...
- Tháng Năm đâu có Tết


Nước Mỹ số một vì "toilet"?

>> Nga tố cáo Mỹ “chơi xấu”
>> Nga tố bị Mỹ “bắt chẹt” vụ Syria
>> Ông Putin được dành 1 chương trong sách giáo khoa sử ở Nga
>>>>> Lời giải cho những nhà vệ sinh dát vàng


Tác giả: Phượng Vũ

Lợi tức đầu người (GDP) dân Na Uy đứng hạng 3 trên thế giới : 65,500 USD 1 năm, Mỹ hạng 7 = 50,000usd,  nhưng vật giá ở Na Uy cao hơn Mỹ gần 3 lần, xăng giá 11usd /1 gallon, sale tax 25%, nhà hàng không cho free nước đá lạnh như Mỹ, khát phải mua 1 chai nước nhỏ giá 24 Krone = 4USD, suy ra nếu so sánh GDP Mỹ với vật giá Âu Châu thì GDP Mỹ phải cao hơn 150,000 USD !

Ngay giữa thành phố Oslo là công viên tên Vigelandsparken Sculpture Park có những bức tượng điêu khắc mỹ thuật, rộng 80 mẫu, hàng triệu du khách đến mỗi năm..nhưng chỉ có 1 nhà vệ sinh bên cạnh quán nước ngoài cổng, phải nhét đồng 10 Krones (1.75USD) để sử dụng, nhìn đoàn người xếp hàng rồng rắn bên ngoài chờ là... nhịn luôn !

Nước Mỹ số một…
Các công viên, các khu “rest area” dọc các xa lộ, thậm chí ở những buổi meeting, hội chợ… cũng có những cầu tiêu tạm cho mọi người dùng khi cần đến và chẳng bao giờ phải tốn một xu nào.

 “Đi cho biết đó biết đây
Ở hoài một chỗ, biết ngày nào “khôn

Ông bà ta từ ngàn xưa đã có cái “nhìn xa trông rộng” thấy được nhu cầu phát triển sự hiểu biết, sự “khôn” lên qua việc đi đó đây. Vì thế ngày nay du lịch là ngành “kỹ nghệ không khói” nhưng đem lại lợi nhuận lớn cho rất nhiều nước trên thế giới. Ngoài ra nhờ đi đó đây, ta mới có dịp mở rộng tầm nhìn, có dịp so sánh để “biết mình, biết người”.

Ở Mỹ lâu năm, quen hưởng những tiện nghi đời sống căn bản của mọi người trong xã hội ( kể cả người nghèo), riết trở thành quen, thấy bình thường và xem đó là lẽ đương nhiên. Ví dụ như nhu cầu vệ sinh: ở Mỹ cầu tiêu công cộng có ở khắp nơi, giấy vệ sinh, giấy lau tay xài thoải mái, vòi nước uống cũng được thiết kế khắp nơi. Các công viên, các khu “rest area” dọc các xa lộ, thậm chí ở những buổi meeting, hội chợ… cũng có những cầu tiêu tạm cho mọi người dùng khi cần đến và chẳng bao giờ phải tốn một xu nào.

Nhưng khi du lịch ra nước ngoài khac mới “thấm thía”! Cái gì cũng phải trả tiền, kể cả nhu cầu vệ sinh (giá từ 1$ – 1.5$/1 lần, tùy nơi, tùy nước). Không phải chỉ tốn tiền mà còn “gian nan” khi hữu sự, để tìm cho ra “nơi cần đến”, ngay cả ở những thủ đô văn minh lẫy lừng lâu đời của thế giới!

Tôi nhớ có một lần khi thăm thủ đô Paris, một người trong đoàn cần toilet, bác tài chạy xuôi, chạy ngược, vòng vòng mãi mà vẫn không tìm ra! Cuối cùng một sáng kiến được nêu ra: tới một nhà hàng nào đó vô mua bất kỳ món gì đó để được đi toilet! Đó là nỗi khổ tâm lớn của các vị cao niên khi đi du lịch châu Âu, các vị phải nhắc nhau nhịn uống nước (điều này lại rất hại cho sức khỏe) để khỏi “khốn đốn” khi hữu sự!

Tôi nhớ một lần ở Rome, hướng dẫn viên dẫn một bà đi mãi qua đường này, tới ngõ nọ mà vẫn không tìm ra “nơi phải đến”, “bí” quá bèn hỏi:

- Bà có chịu tốn 10 Euro để vô restaurant kia mua thứ gì đó để được đi WC không?

- Nín hết nổi rồi, bây giờ không phải 10 Euro mà 20 Euro tôi cũng chịu luôn!

Có những WC có người ngồi thâu tiền còn đỡ, có những nơi, họ thiết kế sẵn phải bỏ đúng số tiền (cắc) quy định thì cổng mới mở cho vô. Khi đi du lịch đâu phải ai cũng có sẵn tiền cắc (Euro) trong túi, có một bà “mắc” quá nhưng không đổi được tiền cắc, nên phải mượn tứ tung trong đoàn, mỗi người thương tình móc hầu bao bỏ vô máy một ít, máy nuốt hết nhưng còn thiếu mấy xu, chưa đủ tiền, máy không mở cổng! Thật khốn đốn với máy móc vô tình!

Ở một số nước châu Á như Trung quốc, khách du lịch phải luôn thủ sẵn giấy vệ sinh trong bóp, vì trong toilet không có giấy vệ sinh. Tôi cứ bị ấn tượng mãi về một lần thăm Bắc Kinh (cách đây hơn 10 năm), đoàn du khách được một dàn các cô gái trẻ đẹp mặc xường xám đón chào tưng bừng ngay từ lối vào nhà hàng. Nhà hàng thiết kế rực rỡ sang trọng, đèn đuốc sáng choang như… cung đình. Sau bữa ăn khi cần đi WC, tôi ngạc nhiên khi bước vào thấy có một bàn trải khăn trắng bóc, trên bàn có một bình hoa tươi thật to, đẹp, và một cô gái xinh đẹp rực rỡ mặc xường xám ngồi đó chỉ để làm nhiệm vụ phát cho mỗi khách 1- 2 miếng giấy vệ sinh nhỏ.

Ôi “cung đình” mà không có giấy vệ sinh! Đúng là XHCN, hình thức trình diễn thì xôm tụ, nhưng nhu cầu căn bản thì không được đáp ứng. Trong đời sống có những nhu cầu xem ra có vẻ nhỏ nhặt, tầm thường, nhưng khi cần đến mà không có thì nó trở thành một trở ngại lớn, khiến người ta “điêu đứng” vì nó.

Nghe kể có một đoàn du khách nước ngoài viếng các lăng tẩm của triều đình Huế, đi từ lăng này đến lăng kia, cảnh đẹp hùng vĩ bao la…, bỗng một du khách cần đi WC, hướng dẫn viên tìm hoài không ra, bèn chỉ khách vào bụi cây xài đỡ,khách cương quyết không chịu! Vậy là cả đoàn phải ngưng tham quan, ra xe trở về khách sạn.

Phi trường ở Mỹ, ghế ngồi chờ đợi cho hành khách là ghế nệm dày và lúc nào cũng dư thừa, thậm chí lúc ít khách có thể nằm ngủ thoải mái. Toilet và vòi nước uống có khắp nơi, bây giờ lại có thêm những chỗ cho hành khách charge pin điện thoại, laptop, I pad, I phone…

Nhưng khi tới phi trường Paris (CDG) những nhu cầu căn bản đó hình như biến mất. Thực ra trước đây tôi đã đến phi trường Paris nhiều lần, nhưng đều đi ra ngay luôn. Lần này chuyến bay chuyển ở Paris trước khi tới Berlin nên tôi mới có cơ hội thâm nhập CDG. Trước hết khi máy bay đáp xuống CDG, tôi ngạc nhiên khi thấy phải đi cầu thang sắt xuống, với va li carry-on, nếu kéo đi thì nhẹ nhàng, nhưng phải xách nó lên và leo mấy chục bậc thang xuống thì không dễ chút nào! Sau đó, leo lên xe buýt chở vô phi trường.

Vô đây tôi lại tiếp tục chạy vòng vòng, mệt “bở hơi tai” vì phải xách carry-on lên xuống cầu thang nhiều lần đi từ khu này qua khu khác, phải qua khu x-ray (khám bằng tay là chính) rồi mới tới được cổng đổi chuyến bay! Khu nhà kiếng tương đối nhỏ nhưng có tới 12 cổng, mỗi cổng chỉ vỏn vẹn có một quầy nhỏ và một computer. Có một số băng ghế sắt trong khu vực cho hành khách ngồi đợi nhưng quá ít so với nhu cầu, nên hành khách ngồi la liệt dưới đất, khắp lối đi. Một số ông thì ngồi vắt vẻo trên các lan can, bờ tường. Tôi vừa mỏi chân, vừa mệt vừa khát nước, nhưng nhìn quanh cả khu vực không thấy có vòi nước uống nào, cả WC cũng không có, chỉ thấy toàn người là người.

Khi lên được máy bay Air France, ngồi yên chỗ quan sát, tôi có cảm tưởng nó là “xe đò bay” thì đúng hơn (khi so sánh với máy bay Mỹ mà tôi vừa đi) vì ghế ngồi và thiết bị cũ kỹ như từ thế kỷ trước. Lúc máy bay cất cánh tôi nghe nó gầm gừ “phành phành” rồi “ạch ạch” như đang cố sức nâng cái thân già nua bốc lên khỏi mặt đất, tôi chỉ lo nó rớt (may là tôi có mua bảo hiểm rồi nên đỡ lo). Cuối cùng sau một hồi “lắc lư con tàu” nó cũng bay lên được. Yên tâm rồi, tôi mệt mỏi ngủ thiếp đi (vì chẳng có phương tiện giải trí nào: nhạc, tivi…).

Cơn khát nước làm tôi chợt tỉnh, thấy chung quanh ai cũng có ly nước, tôi bèn yêu cầu một nam tiếp viên cho xin ly nước, nhưng hắn trố mắt ra ngó tôi như tôi đang đòi hỏi một điều gì quá đáng, rồi hắn phớt lờ (đúng là tính “ga lăng” của đàn ông Pháp đã trở thành quá khứ). Có lẽ họ cho rằng họ chỉ phát nước theo giờ của họ, hết giờ là hết phát? Sau khi yêu cầu 2 lần không được, khát quá tôi đợi lúc bà tiếp viên trưởng đi ngang để lập lại yêu cầu, bà bảo tôi đợi một lát và mang đến cho tôi một ly nước nhỏ. Hình như nước trở thành hiếm quý và cách phục vụ lịch sự cũng hiếm quý luôn!

Ôi Air France! một thuở mơ ước khi tôi còn học trung học ở Saigon, lúc nhìn những hình ảnh quảng cáo của Air France trên các tạp chí nước ngoài! Ôi mộng và thực đúng là “nghìn trùng xa cách”! Xin tạm biệt Air France và phi trường Paris (kinh đô ánh sáng một thời) mà không mong ngày gặp lại! Có lẽ từ đây nếu có du lịch châu Âu, tôi phải lo học thuộc lòng câu của William Shakespear: “I always feel happy, you know why? Because I don’t expect anything from anyone.”

Tới phi trường Berlin (TXL) lại cũng phải đi cầu thang sắt xuống, rồi đi xe bus vô phi trường, xem ra phi trường này còn nhỏ và thiếu tiện nghi hơn phi trường Paris, tôi lại tiếp tục xách carry-on mệt nghỉ, chứ không kéo đi nhẹ nhàng như ở các phi trường Mỹ. May mà hai nước Pháp và Đức là hai nước lớn lại có nền kinh tế vững mạnh trong khối châu Âu!
Đúng là có đi ra ngoài mới thấy tien nghi o nước Mỹ là số một, đó là chưa kể đến vụ so sánh giá cả hàng hóa ở Mỹ và châu Âu, hàng hóa ở Mỹ vừa nhiều vừa rẻ. Sau này về đến phi trường LAX tôi thấy thật nhẹ nhàng, thoải mái, tất cả đều được chuẩn bị phục vụ chu đáo nhanh gọn, lịch sự.

Đúng là “sweet home” Ôi! “My beautiful America”. Bây giờ tôi mới cảm thấy thực sự yêu mến và tự hào về quê hương thứ 2 của tôi : Nước Mỹ yêu dấu! Quả là:

Phải chờ đến xế chiều
Ta mới thấy ánh sáng ban ngày rạng rỡ biết bao!

Nói đến niềm tự hào về nước Mỹ, tôi lại nhớ đến sự việc trên chuyến Cruise Coastal cua Duc vừa đi. Ngày thứ hai lên tàu thì toilet trong phòng bị nghẹt, tôi gọi điện cho họ sửa mấy lần mà tình trạng vẫn không thay đổi, tôi phải xuống chỗ “Customer Service” để xếp hàng đi khiếu nại.

Thật ngạc nhiên khi họ “tỉnh bơ” cho biết không phải chỉ riêng phòng tôi mà các phòng ở tầng 2,5,8 đều bị như vậy, họ đang sửa, khi nào xong họ sẽ thông báo. Tôi bèn hỏi:

- Trong khi chờ sửa, thì khách giải quyết vụ toilet ra sao?

- Đi kiếm mấy cái toilet công cộng mà xài

- Nhưng chúng ở đâu?

Sau một hồi thắc mắc tới lui, họ mới chịu lục sơ đồ ra để tìm và cho biết một cái ở lầu 9, một cái khác ở lầu 4. Nghĩa là khi hữu sự phải “ôm bụng” chạy vòng vòng mấy tầng lầu để đi tìm cái toilet công cộng và xếp hàng chờ tới phiên. Chắc là dân châu Âu quen kiểu này rồi nên không thấy phiền?

Trở về phòng, tôi bực bội kể lại cho chị bạn cùng phòng nghe, chị là bác sĩ hưu trí ở Đức. Sáng nay chị đã là nạn nhân “ôm bụng” chạy vòng vòng, may mà tình cờ tôi nhớ ra cái toilet công cộng ở lầu 9 cạnh bên nhà hàng, nên chỉ cho chị. Do đó tôi tưởng chị là “đồng minh” bèn nói:

-Hệ thống phục vụ trên tàu quá tệ! Đã vậy xem ra họ còn thản nhiên cho đó là chuyện nhỏ, không hề có một lời xin lỗi khách hàng. Ở Mỹ thì họ đã xin lỗi ríu rít rồi…
Không ngờ chị phản ứng mạnh:

- Mệt quá, Mỹ cái gì cũng tốt, cũng ngon lành hết! Dân Mỹ được nuông chiều quá hóa hư! Bởi vậy trên thế giới, Mỹ đi đâu cũng bị chúng ghét, bị khủng bố cho chết hết là đúng rồi! Lúc nào cũng đòi hỏi thứ này, thứ kia , còn đòi xin lỗi…“nhà giàu đứt tay bằng ăn mày đổ ruột”…

Chị mắng cho một hồi “tràng giang đại hải” mà vẫn chưa hả cơn giận. Tôi ngơ ngác vì bỗng dưng mình bị “giũa” một trận te tua chỉ vì là “dân Mỹ” mà nào tôi có đòi hỏi điều gì cao cấp đâu, chỉ là những nhu cầu căn bản thôi. Thôi “một sự nhịn chín sự lành”, nên tôi nín nhịn vì chị lớn hơn tôi nhiều, coi như mình nhịn “chị hai” trong nhà cho mọi chuyện êm xuôi tốt đẹp trong chuyến đi chơi!

Suy ra mới biết tinh thần “bài Mỹ” ở các nước Âu châu khá mạnh (ghé vô Nga 1 ngày tham quan cũng phải nộp tiền làm đơn xin visa). Kiểu này qua các nước Trung Đông chắc bị “xơi tái” quá, nhưng tôi nhớ một lần cách đây 5,6 năm dân Mỹ qua Ai cập thì lại được đối xử như VIP, đi đâu cũng được ưu tiên và có xe jeep hộ tống “tiền hô, hậu ủng” rất oai!

Hôm sau tâm sự với một chị bạn khác về nỗi ấm ức bị mắng oan. Chị trả lời:

- Chắc tại chị ấy ở Đức lâu, nên ngấm tinh thần “tự tôn dân tộc” của dân Đức, không muốn nước nào qua mặt, mà như vậy là tự ái dân tộc dỏm, vì dù gì mình cũng là người Việt Nam! (Chị cười) Ai bảo Mỹ giàu hơn, mạnh hơn nên dễ bị chúng ghét!

Tôi chán ngán:

- À thì ra vậy! Hèn gì em nghe người ta thường nói “ở đời mình thua chúng khinh, mình hơn chúng ganh ghét, mình bằng chúng nói xấu”.

Không biết đến bao giờ các dân tộc trên thế giới sẽ sống với nhau trong tâm trạng “để hận thù người người lắng xuống” hầu không còn ai cảm thấy:

Đôi khi ta muốn thoát ly
Đi thật xa khỏi cuộc đời này
Xa lìa chuyện ganh đua với chê bai” (L.H.H.)

Dù sao nhờ có đi ra ngoài, có dịp mở rộng tầm nhìn, có dịp so sánh, tôi mới biết trân quý hơn những điều tôi đang được hưởng mỗi ngày ở xã hội này, mà đôi khi quá quen, tôi cứ xem đó là lẽ đương nhiên, là chuyện thường tình (giống như trong đời sống gia đình có nhiều người có phước có được những bà vợ, ông chồng rất tốt, rất tử tế, nhưng họ không hề biết quý và cứ nghĩ đó là chuyện đương nhiên và bình thường, cho đến khi không còn nữa mới hối tiếc thì đã muộn!).

Khi ý thức lại những tiện nghi của đời sống ở Mỹ mà tôi vẫn xem đó là chuyện bình thường, tôi mới biết đôi khi nó là niềm ước mơ của biết bao người trên thế giới nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng. Họ không chỉ cần những nhu cầu vật chất căn bản của đời sống nhưng còn cần những nhu cầu căn bản về tinh thần (quyền làm người, quyền tự do…) mà họ khát khao nhưng không hề được đáp ứng!
Xin cám ơn Chúa, xin cám ơn đời đã cho tôi có một cuộc sống tương đối an lành trên xứ Mỹ này, để từ đó tôi biết yêu thương và chia sẻ nhiều hơn với những mảnh đời bất hạnh khác nơi quê nhà, vì có thể “Một tình thương cho cuộc sống đang chờ đợi ta” bởi:

Tình yêu là trái chín của mọi mùa
Nằm trong tầm với của mọi bàn tay” (Mẹ Theresa)

9/2013
Nguồn: Alan

Xem thêm:
- Không nhận thêm một đôla nào...
- Lương ở Việt Nam, lương ở Mỹ
- Xây nhà vệ sinh chỉ là một phần nhỏ

Ngày đứng gió

>> Vitamin “trách nhiệm”
>> Bầu bí một giàn húc nhau
>> Dân đã quá sợ những con số dối trá!


Sáng, với những hình ảnh thật dễ thương đến nao lòng. Bé gái lon ton bước đi bên ông giữa khu chợ đông đúc; chú nhóc khóc nhè, mặt mũi lem nhem giãy nảy trong tay mẹ trước cổng trường; một bé trai khẽ hôn lên má đứa em nhỏ chào tạm biệt trước giờ vào lớp… Sáng với những cảm xúc bình dị đến nôn nao, hôm nay em rẽ sang một lối đi mới để tìm chút khác lạ với mọi ngày. Con đường cũ gầy còm lép dưới hàng me xanh, trên cao những đám mây dày cộm như thể vỡ ra để lộ nền trời xanh ngắt. Sài Gòn vẫn tấp nập, xô bồ, anh bảo đó là mưu sinh chốn đô thị.

Thoáng chốc mây đen ùn ùn bao phủ cả một khoảng không rộng lớn, những hạt mưa vô tình dần rơi xuống, em gấp gáp kéo tay lái dưới hàng cây đang run rẩy trong gió lạnh. Nắng yếu ớt ghé ngang chưa được bao lâu đã ngậm ngùi nhường lại đất trời cho một ngày dầm dề, ướt át. Thật may sao vì nắng không là hạnh phúc! Nếu người ta đủ vững vàng để đón nắng gắt giữa trận mưa rào thì sẽ được thấy cầu vồng đầy màu sắc. Tháng Chín lững lờ trôi qua như con thuyền không người lái giữa dòng sông vô tận, phố dang tay chờ đón biết bao chuyến mưa qua, mùa Thu theo đó mà cũng dần mỏng manh và lay lắt. Chắc em sẽ nhớ mãi Thu này đấy, nhớ những chiều muộn với ly café sữa thơm nồng, những thoáng hạnh phúc mờ nhạt, cảm xúc nao nao với ai trước khung cửa kính, bình lặng trân trọng giây phút Sài Gòn đang xô bồ giờ tan sở. Em sẽ nhớ những vạt nắng tiêu điều xen lẫn cành khô trên con đường quen thuộc, nơi có nỗi nhớ anh da diết trong cô đơn mỗi khi hòa vào dòng người tấp nập. Sẽ nhớ những tiếng nhạc nhẹ nhàng, sâu lắng giữa tiết Thu dấy lên trong em đầy thổn thức, và nhớ anh, có thể sẽ mãi là một dấu lặng giữa đời. 

Hôm nay chắc hẳn là một ngày trời ảm đạm, nắng ngoan ngoãn ngủ yên trong đợi chờ của cỏ cây. Một tuần nữa lại qua. Ngày tháng trôi đi biết lấy gì để đong đầy cảm xúc, khi hạnh phúc chưa được trọn vẹn thì yêu thương cần biết bao nhiêu cho vừa. Thu cứ thế, chênh chao, lặng lẽ để phố nghiêng mình trong cái se lạnh của chiều mưa, Thu nao nao với dòng tâm tư đang trải dài bỗng nhiên đứt đoạn, nhưng Thu sẽ không còn ngây thơ và ngờ nghệch mỗi khi chiếm trọn cả tâm hồn em nữa. Em cứ thế, lẳng lặng góp nhặt những cảm xúc mơ hồ, rời rạc để tự xây lên hy vọng cho chính mình, em cứ trải lòng ra với Thu như thế, đón nhận và chôn vùi như thể em đã quen với nó từ lâu. Rồi em sẽ không còn lo sợ một nỗi sợ không tên, vô hồn khi nắng vụt tắt, sẽ thôi nức nở trong nỗi hoang mang khi đêm về. Và em sẽ không còn sợ cô đơn thêm nữa…

Ngày đứng gió, em gom góp những ích kỷ, so đo đang le lói vào một góc trái tim, sẽ không còn những ghen tuông, hờ hững, những trách móc, giận hờn. Cất gọn đi những mong nhớ khắc khoải khi đêm về, giấu thật sâu tất cả khát khao và hy vọng. Sẽ chỉ còn những yêu thương thầm lặng nhất, em sẽ chỉ trao đi những gì tốt đẹp, bởi một điều tình yêu của em có bao giờ trọn vẹn được đâu… 

Nguồn: Blog Hay

Xem thêm:
- Tự sự đầu đông
- Tản mạn về gái một con
- Một ngày cứ thế trôi

Tuesday, September 24, 2013

Obama nêu lý do bỏ hút thuốc của mình

>> “Vùng 51” ở sa mạc Gobi
>> Nhà giàu TQ thuê người Mỹ đẻ hộ
>> Gã chồng hung bạo hành vợ như thời Trung cổ
>>>>> Phản ứng dữ dội vì… 'được' thoát nghèo


Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama trong một cuộc  trò chuyện với báo cáo viên đặc biệt của LHQ đã thừa nhận rằng ông đã bỏ hút thuốc vì sợ vợ của mình, bà Michelle, kênh CNN đã phát băng video cuộc trò chuyện này.

Tuy nhiên, cả Obama, lẫn người đối thoại, chắc là, không nghi ngờ rằng cuộc đối thoại của họ được ghi lại, hãng ITAR-TASS đưa tin.

"Tôi hy vọng, ngài đã bỏ hút thuốc?" - Obama  hỏi báo cáo viên đặc biệt của LHQ về quyền tự do hội họp và quyền lập hội hòa bình  Mainy Kiai. Ông nọ nói rằng đôi khi cũng hút vài điếu. Trả lời câu hỏi tương tự của Kiai, Obama nói: "Tôi không hút thuốc lá, có lẽ, đã sáu năm nay". "Đó là bởi vì tôi sợ vợ tôi", - ông nói thêm và cười.

Về quyết định bỏ thuốc lá, Obama đã nói ngay từ cuộc chạy đua vào chức tổng thống đầu tiên của mình. Sau khi chiến thắng trong cuộc bầu cử, ông đã hứa với người Mỹ rằng sẽ không hút thuốc trong Nhà Trắng và tại khuôn viên dinh tổng thống. Đồng thời, vào tháng Hai năm 2009, Obama trong một cuộc phỏng vấn thừa nhận rằng bỏ hút thuốc lá đối với ông rất khó khăn.

Michelle Obama nhiều lần không giẩu nỗi niềm tự hào thông báo những thành công của người đứng đầu Nhà Trắng trong cuộc chiến chống nghiện thuốc lá, tuy nhiên, theo lời bà, các con gái của họ – Sasha, 12 tuổi và Malia, 15 - đã thúc dục phu quân của bà bỏ hút thuốc lá.

"Tôi biết rằng chấm dứt hẵn thói quen này là do các con gái thúc ép ông, bây giờ các cháu đã ở tuổi mà không có gì phải che giấu – vào năm 2012, khi trả lời phỏng vấn, đệ nhất phu nhân cho biết. - Tôi nghĩ rằng ông ấy (Barack Obama) không muốn nhìn vào mắt các con gái và nói rằng họ không được làm điều gì đó mà ông ấy vẫn làm như trước".

Hai cựu Tổng thống Hoa Kỳ trước đây - Bill Clinton (1993-2001) và George Bush con (2001-2009) - không mắc bệnh nghiện thuốc lá.

Nguồn: Kích Bu

Xem thêm:
- Đọc báo "dư luận viên"
- Tại Mai An Tiêm quá ỷ lại
- Tư duy nào "tích cực" hơn?