Tham nhũng vặt không vặt như ta nghĩ

>> Tái cơ cấu và … “tứ khoái”
>> Người chơi cá độ giỏi nhất thế giới
>> Vụ án Nguyễn Thanh Chấn “giết người”, hay vụ án Nguyễn Thị Hoan chết bất thường?
>> Chính quyền CHDCND Triều Tiên công bố việc bắt giữ một công dân Hoa Kỳ
>> Hạt lúa giống cũng có… “nhóm lợi ích”!


LÊ THANH PHONG

LĐ - Chủ tịch UBND huyện Tân Trụ (tỉnh Long An) ra quyết định kỷ luật 3 cán bộ vì đi ăn nhậu bắt doanh nghiệp trả tiền. Ba ông gồm một cán bộ thuế, một công an huyện, một cán bộ phòng kinh tế hạ tầng.

Các vị này đi kiểm tra một cơ sở sản xuất, phát hiện có hai công nhân chưa có hợp đồng lao động nhưng không xử phạt. Sau đó, họ ra quán ăn nhậu rồi gọi chủ cơ sở đến trả 1,3 triệu đồng, bắt trả thêm 400.000 đồng cho một cán bộ thuế mắc nợ chủ quán trước đó.

Câu chuyện nho nhỏ ở một huyện xa xôi của một tỉnh ĐBSCL, nhưng đó là đại diện cho tình trạng cán bộ “bắt nạt” doanh nghiệp khắp cả nước. Mối quan hệ của doanh nghiệp và cán bộ, quan chức hiện nay rất không bình đẳng. Cán bộ cậy quyền hoạnh họe, doanh nghiệp vì sợ bị thù hằn, muốn yên thân làm ăn phải nhịn nhục, phải vâng dạ và cung phụng những người mà họ rất khinh ghét.

Tiêu tốn thời gian, tiền bạc vì loại cán bộ tham lam và thiếu văn hóa là một thực tế mà gần như tất cả các doanh nghiệp đang phải gánh chịu. Cán bộ ăn nhậu gọi doanh nghiệp đến thanh toán vài triệu bạc là chuyện quá vặt. Những điều mà doanh nghiệp bị quấy rầy, bị làm phiền, bị đòi hỏi không chỉ chuyện bữa nhậu. Doanh nghiệp lớn khổ theo kiểu lớn, cơ sở sản xuất nhỏ cực theo kiểu nhỏ. Chẳng mấy ai được yên thân vì các ông cán bộ thuộc loại “bầy sâu” này.

Một ngày “đẹp trời”, doanh nghiệp có thể bất ngờ đón những vị khách không mời nhưng rất trịch thượng. Cảnh sát phòng cháy-chữa cháy, cán bộ thuế, cán bộ tài nguyên-môi trường, cán bộ quản lý thị trường… Sau những kiểm tra, lên giọng quan lại là những đòi hỏi mà doanh nghiệp phải hiểu ý. Phong bì cho những cuộc kiểm tra bất ngờ này cũng đủ làm kiệt quệ một doanh nghiệp, chưa kể  mất thời gian, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị.

Trên nghị trường, các đại biểu từng đưa ra khái niệm “tham nhũng vặt”. Cảnh sát giao thông chặn xe, nhận vài trăm ngàn đồng là tham nhũng vặt; quan chức vòi vĩnh doanh nghiệp ăn nhậu, phong bì là tham nhũng vặt; công chức xử lý việc công nhưng bắt dân đút lót là tham nhũng vặt. Loại tham nhũng này không có số tiền to tỉ đồng như các vụ tham nhũng lớn, nhưng nó đục khoét đất nước này rất kinh khủng, nguy hiểm nhất là đục khoét lòng tin của nhân dân vào bộ máy công quyền.

Có thể làm rõ được cán bộ ăn cắp bao nhiêu tiền trong một vụ án tham nhũng, nhiều vụ án tham nhũng, nhưng không thể thống kê được mỗi ngày - trên đất nước này - người dân, doanh nghiệp mất bao nhiêu tiền vì bọn tham nhũng vặt. Tuy vặt nhưng nhặt hằng ngày, họ làm giàu trên nỗi khổ của dân chúng.

Tham nhũng vặt như sâu bọ, diệt cho hết sâu bọ quả là vô cùng khó. Ba ông cán bộ bị kỷ luật ở Long An chỉ là chuyện vặt.

Xem thêm:
- Vị tổng thống nghèo nhất thế giới
- Những tay lái buôn "vô liêm sỉ"
- Putin bật đèn xanh cho sự kỳ thị?

Dưỡng liêm có khó?

>> Nhân quyền… mồm
>> Nhân quyền của bác Cua
>> Vì “đời cha thằng khác ăn mặn”.
>> Truy tìm bài toán rợn người
>> 600 bánh heroin lọt qua cửa khẩu vì máy soi 1,2 triệu USD bỗng dưng... bị hỏng? (lý do quá tuyệt!)

Những trường hợp như vụ nhóm cán bộ trong đoàn kiểm tra liên ngành ở một huyện tại Long An ăn uống ở nhà hàng rồi bắt chủ doanh nghiệp trả tiền không phải hiếm.

Đó là một trong những hình thức nhũng nhiễu lặt vặt mà người dân vẫn nghe nói hoặc tự mình chứng kiến hằng ngày ở nơi này, nơi kia trên khắp cả nước.

Bài bản bắt chẹt khá đơn giản: nhận thấy người dân ở trong tình trạng bất hợp pháp, người có thẩm quyền thay vì xử phạt theo đúng quy định của pháp luật thì chấp nhận xí xóa, làm ngơ với điều kiện người vi phạm làm việc gì đó cho mình.

Tham nhũng vặt cũng có thể được ghi nhận cả trong trường hợp người dân không vi phạm gì mà chỉ đến cửa công để thỉnh cầu điều này, điều nọ, như xin giấy phép xây dựng, đăng ký kết hôn với người nước ngoài, đăng ký tài sản… Nếu biết điều và chấp nhận chi thì yêu cầu được giải quyết nhanh, gọn; bằng không thì hàng núi thủ tục, giấy tờ sẽ được bày ra trước mặt, người dân tha hồ đánh vật, mất thời gian, công sức, tiền bạc mà chẳng được việc.

Thậm chí, có nhiều trường hợp không phạm pháp, cũng chẳng có yêu cầu gì cụ thể đối với công quyền, nhưng người dân vẫn được quan chức gọi đến để nhờ làm việc này, trả tiền hộ cho món hàng kia. Thông thường, người được gọi trong trường hợp này là người do yêu cầu công việc làm ăn mà thường hay lui tới cửa công để nhờ vả. Họ phải chấp nhận đáp ứng đòi hỏi của nhà quan mà không được kêu ca bởi họ hiểu rằng một ngày nào đó, mình sẽ trở lại cửa công để giao dịch. Việc làm, số tiền chi trả được coi như khoản đầu tư bôi trơn được ứng trước hay một thứ hụi chết.

Nhũng nhiễu lặt vặt của công chức, viên chức là một kiểu tống tiền dựa vào công lực. Tệ nạn này khiến người dân mất tin tưởng vào sức mạnh của luật pháp và sự trong sạch của bộ máy công quyền, đi đến chỗ tôn vinh quyền lực của đồng tiền: đi đâu, làm gì, dù đúng hay sai luật, chỉ cần chấp nhận chi trả là mọi việc suôn sẻ! Đặc biệt, nó khiến xã hội phải gánh chịu hậu quả của những hành vi vi phạm pháp luật đã bị phát hiện mà không bị xử lý; điển hình là các trường hợp nhận chung chi để làm lơ cho một lô hàng kém phẩm chất đi qua trạm kiểm soát, để một chủ doanh nghiệp tiếp tục sử dụng lao động chui mà không ký hợp đồng...

Tuy nhiên, để chống sự sách nhiễu của người nắm quyền lực công, chỉ các nỗ lực từ phía người dân không đủ và cũng chẳng có hiệu quả. Trong quan hệ với công quyền, người dân trong hầu hết trường hợp là ở thế yếu, thường cầm chắc phần thua một khi người nắm quyền lực công phản pháo bằng sức mạnh nắm trong tay. Rõ hơn, chính bộ máy công quyền, với quyền năng và các nguồn lực vốn có, phải giữ vai trò chủ động trong việc xây dựng liêm chính. Tinh giản bộ máy, cải thiện chế độ lương bổng, minh bạch hóa quy trình công vụ, tăng cường hệ thống kiểm soát, giám sát nội bộ, bảo đảm xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm pháp luật và đạo đức công vụ là những việc phải làm để đạt được mục tiêu đó.

Nguyễn Ngọc Điện

Xem thêm:
- Có một thời kỳ
- Cúc mùa chớm Đông
- Chợ đời nhốn nháo nói leo

Cuội cũng chào thua

>> Xẻ thịt cái sân
>> Phố 'đèn đỏ' ở Đồ Sơn vẫn nhộn nhịp
>> Có rất nhiều cách để moi "tiền chùa"

(Dân trí) - Cuối tuần trời lại nóng lên, Cúi và Luốn lại nảy sinh mâu thuẫn quanh chuyện tế nhị về việc có hay không.... chuyện đó ở những nơi đang bị... giới không thức gọi đích danh là những điểm nóng... “đèn tỏ, đèn mờ”???

Nhìn cái mặt không chơi được của Luồn, Cúi vội hỏi: - Ông sao vậy ?

Luồn hằm hằm: - Tức quá đi mất !

Cúi ngạc nhiên: - Sao ? Tức ai ? Tức cái gì ?

- Cậu đã đọc báo sáng nay chưa ? Họ bảo Đồ Sơn không hề có mại dâm. Nói thế mà nghe được à? Cúi kêu lên:

- Úi giời ơi ! Ông mà cứ thế này thì tăng xông có ngày đấy. Chuyện ấy có gì lạ đâu !

Luồn vặc lại bạn mình:

- Không lạ được sao ? Cậu còn nhớ cái chuyến đi Đồ Sơn “xả xui” vừa rồi không ? Chưa bước chân xuống xe mà các em đã bu lại như ruồi, bọn mình chẳng phải đã bỏ của chạy lấy người đó sao ?

- Chuyện ấy xưa rồi ông ơi ! Đồ Sơn bữa ni khác rồi.

Luồn vẫn hậm hực:

- Khác cái gì được chớ. Không có lửa sao có khói. Mấy chục năm nay thiên hạ trong Nam ngoài Bắc ai mà chả thuộc câu “Không đi không biết Đồ Sơn / Đi thì mới thấy chẳng hơn đồ nhà”. Rồi thì báo chí, dư luận kêu rầm trời, thế mà các quan bảo không có. Nói vậy thì khác chi là... “bảo kê?  Không thể chấp nhận được.

- Đã đành là thế. Nhưng cậu cũng phải thông cảm cho họ. Làm quan chức ai chả thích được tiếng.

Luồn vẫn chưa chịu:

- Nhưng được tiếng kiểu đó chỉ tổ hại dân, hại nước.

- Hại ai thì không biết, họ chỉ cần cái tiếng để cuối năm cuối tháng có bản báo cáo đẹp, được cấp trên khen và thăng quan tiến chức thôi. Đấy, cậu xem, đến cái từ mại dâm người ta còn không dám dùng để gọi cho những người làm nghề này vì sợ như thế thì xấu mặt...

Luồn buồn bã:

- Dối đến thế là cùng. Cuội mà sống lại chắc phải tôn làm sư phụ.

- Thì vưỡn !

Nguyễn Duy Xuân

Nguồn: Blog Nguyễn Duy Xuân


Xem thêm:
- Món hàng mang tên "cô gái VN"
- Để nuôi mình phải nói dối triền miên