Táo quân 2014: Món ăn sống sượng và... nhạt!

>> Hà Nội lung linh thời khắc Giao thừa
>> Chơi bài bằng lời ca giao duyên ngày tết
>> Táo quân, Ngọc Hoàng và 'chỉ số nụ cười'
>> Đi tìm những độc đáo cá nhân trong ngày tết
>> Ngọc Hoàng sợ ai?


Đào Tuấn

(LĐO) - Táo văn hóa. Nữ. Mới tinh. Bận áo trắng, xuất hiện cùng với táo giáo dục, cũng nữ, cũng lạ hoắc, cũng bỗng nhiên từ dưới đất chui lên, xuất hiện thình lình trong màn cuối của chương trình Táo quân năm nay. Và sau đó: màn hạ.

Nhiều người đã bất ngờ, sau cảm giác nhạt nhẽo kéo dài suốt hơn 2 tiếng của Chương trình Táo quân. Bất ngờ vì vai trò “tính” giáo dục và văn hóa mà Táo quân đã dành tặng khán giả cả nước. Liệu có thể nói gì về văn hóa và giáo dục khi lưỡi kéo biên tập  đã quên cắt luôn hình ảnh văn hóa, giáo dục ra khỏi chương trình được kỳ vọng trong ngày cuối cùng của năm.

À, đó là một món ăn sống sượng.

Vai táo giao thông, do diễn viên tài hoa Tự Long thủ vai. Không phải anh không nỗ lực với đủ màn ca hát với hổ lốn các giai điệu từ Nam chí Bắc.

Cảm ơn Tự Long, nhưng sẽ chẳng có đứa trẻ con nào còn nhớ được một câu hát của anh.

Đơn giản vì bởi Táo giao thông, vốn là một vai được háo hức chờ đợi và hàng năm, thường mang đến nhiều tiếng cười sảng khoái nhất, năm nay quá nhạt nhẽo dù các tác giả đã đưa vào đủ các chi tiết từ chiếc lốp máy bay rơi cho đến giai điệu “câu cầu” đối đáp.

Một vai đặc sắc, quá nhiều chất liệu để có thể làm hay. Một diễn viên thuộc vào loại ngôi sao hài đa tài số 1 sân khấu. Và kết quả là điểm 0 về ấn tượng mà ngay cả khán giả ngành giao thông cũng thấy dửng dưng như không. Hoặc nếu có, thì đó chỉ là ấn tượng về sự nhạt nhẽo, thậm chí vô duyên. Khi đã phải để cho cô Đẩu chọc cười bằng cách chửi người khác “như con tinh tinh” thì có lẽ nói rằng nhảm cũng không quá lời.

Tất nhiên, không chuyện gì là ngẫu nhiên cả và nếu “liệng đá” sẽ quả là thiếu công bằng với các nghệ sĩ đã tốn không ít thời gian và công sức.

Không ngẫu nhiên, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam Trần Bình Minh trong một phiên họp Chính phủ đã nhỏ nhẹ, rằng: Nhiều bộ trưởng "nhỏ to" đề nghị các vấn đề ngành của mình “được nhẹ nhàng, ít được đề cập” trong “báo cáo của các Táo”. Rằng: “Trước khi phát sóng chúng tôi đã lược bỏ những phần không ổn”.

Lược bỏ những phần không ổn có thể để yên ổn, nhưng lại dẫn ngay đến một cái không ổn khác. Đó là sự thập cẩm, ôm đồm, nhưng lại thiếu điểm nhấn.

Táo quân năm nay có Đường dây nóng. Có lốp máy bay rơi. Có Giấy phép biểu diễn. Có Sừng tê, liền bên Ngộ độc thực phẩm. Có DN lên thiên đình trốn nợ. Có bảo mẫu đeo kính. Có gói 30 ngàn tỷ dành cho những người “Huyết áp 140, bị bệnh trĩ mà còn phải leo cột mỡ”. Nhưng cái thiếu, nếu đo được bằng kí lô, thì phải thiếu cả tạ muối. Cắt xén đã biến một chương trình được chờ đợi thành một nỗi thất vọng.

Ở một vở kịch dài hơn 2h đồng hồ đáng lẽ không thể thiếu những điểm nhấn, những cao trào, “đóng đinh” ấn tượng người xem.

Nhưng khán giả chỉ thực sự tìm thấy một điểm nhấn qua mũi kim của chị Táo Y tế “Tiêm Như Khoan Dung”. Chi tiết chị Táo y tế cởi áo vì một chiếc phong bì có thể khiến những khán giả là người ngành y cảm thấy sốc vì tổn thương. Nhưng đó là một chi tiết sân khấu đầy biểu tượng và cực kỳ sáng tạo. Cũng như chuyện treo Táo Y tế. Các tác giả đã sân khấu hóa thái độ của dân chúng, những người có khi chỉ vừa buổi chiều nay hoặc ngay ngày mai đang phải chịu đựng “nỗi khổ của người phải van xin người khác cứu mình”.

Hài kịch khác chính kịch ở yếu tố trào phúng. Chiếc áo y đức có thể được cởi ngay không chút băn khoăn chỉ vì một tờ giấy được gọi là phong bì. Và ước mơ của dân chúng- nếu được là Ngọc Hoàng- là “treo nó lên”, chứ không phải để đứng đấy mà lặp đi lặp lại từ năm này qua năm khác điệp khúc cảm xúc vô hồn rằng “Vô cùng bâng khuâng”; “vô cùng áy náy”; “vô cùng sốc”.

Xem thêm:
- Chợ đời nhốn nháo nói leo
- Truyền thông cuối năm Quý Tỵ
- Táo quân 2014: Dân đòi cách chức lãnh đạo ngành

Táo quân, Ngọc Hoàng và 'chỉ số nụ cười'

>> Không thể bất lực trước tham nhũng
>> Làng Văn kiện IDG 'vi phạm bản quyền'
>> 300 kg ma túy sang Đài Loan: Chưa ai bị làm sao?
>> Hàng triệu người từ Saigon về quê ăn Tết
>> Chủ của Zing.vn bị kiện vi phạm bản quyền

(Tuần VNN) - Với cái “chỉ số nụ cười” ngắn ngủi ngây ngất kia, chỉ sợ một ngày không xa nào đấy, người dân sẽ nhìn nhận Táo quân và Ngọc Hoàng khác đi.

Cuối năm nay tuyết rơi trắng xóa khắp Sa Pa. Đây là một hiện tượng thiên nhiên rất đẹp, hiếm thấy ở xứ sở nhiệt đới này, vì thế đã có những dòng người háo hức nô nức từ khắp mọi nơi trong cả nước kéo lên thị trấn nhỏ bé hẻo lánh để tận hưởng cho được cái không khí khung cảnh kỳ diệu lý thú. Không những tận hưởng, có người còn mong ước tuyết rơi dày thêm, lâu hơn để mà thỏa chí du sơn thưởng ngoạn. Những mong ước ấy rất thật và hoàn toàn chính đáng, đó là quyền và hạnh phúc của mỗi một con người.

Nghịch lý của hạnh phúc

Thế nhưng rồi, cái nghèo, cái khốn khó thường nhật vẫn âm ỉ trong mỗi số phận con người cộng hưởng với cái rét thấu xương buốt thịt của ngoại cảnh “tuyết rơi” được đưa ra, như tạt một “gáo nước lạnh” vào điều cầu xin trong sáng kia, tạo nên một diễn đàn tranh luận “bốc khói” trên không gian mạng. Chia sẻ và đồng cảm với khó khăn, với những cảnh đời bất hạnh cũng là những tình cảm rất thật và hoàn toàn chính đáng.

Cái lạnh, cái khắc nghiệt của thời tiết dưới 0 độ C khó có thể là người bạn đồng hành với sự mỏng manh “thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu trường lớp, thiếu sách vở” của đồng bào miền sơn cước, với đàn trâu đàn bò, với những ruộng hoa màu đang chờ gặt hái… Có gì hạnh phúc hơn khi ai cũng biết quan tâm san sẻ “lá lành đùm lá rách” với những người xung quanh ta? Vậy là tranh luận được nổ ra…

Tranh luận trao đổi là quyền của mỗi công dân. Một xã hội đa ngôn, thông tin đa chiều là một xã hội phát triển. Nhưng mức độ “hòa bình” của những ý kiến khác biệt tùy thuộc vào khả năng biết kìm chế, giữ được giới hạn chừng mực của mỗi thành viên. Mọi sự thái quá cực đoan quy chụp dù là vô tình hay cố tình đều dẫn đến sự “tổn thương” không đáng có từ mọi phía. Và đó cũng chính là nghịch lý của phản biện, nghịch lý của hạnh phúc, nghịch lý đó tồn tại khắp nơi trong cuộc sống, trong chính riêng bản thân mỗi con người.

Từ câu chuyện “tuyết rơi” nho nhỏ kia, chúng ta bàn đến chỉ số hạnh phúc của dân tộc. Một dân tộc luôn có “chỉ số hạnh phúc” vào tốp đầu của thế giới. Đó là một khảo sát đánh giá khách quan từ nhãn quan “phồn thực, phồn thịnh” của truyền thông phương Tây, một thứ tự xếp hạng rất đáng tự hào, rất có lợi cho việc quảng bá thương hiệu Việt Nam.

Chỉ số này được hân hoan đón nhận, mơ mộng ngợi ca. Ai cũng biết rằng lạc quan tếu hoặc bi quan tếu đều là những biểu hiện thái quá không có lợi, nhiều lúc chỉ tập trung nhớ lâu nhớ dai những chỉ số “có lợi” mà quên mất đi những chỉ số “không có lợi” là một điều không công bằng.

Truyền thông phương Tây làm thống kê đủ mọi mặt xã hội, có cái nó khen ngợi nước mình nhưng có cái nó chê nước mình, cũng cần nhìn nhận những mặt hạn chế mà tiếp thu, cầu thị, gạn đục khơi trong mà tiến bộ.

Hạnh phúc vốn khác nhau

Dù có lạc quan hay mơ mộng bao nhiêu thì cũng phải thừa nhận rằng nước ta vẫn còn nghèo, cơ chế chính sách vẫn còn quá nhiều bất cập và tài nguyên đất đai khoáng sản thì khó có thể sinh sôi nảy nở thêm ra. Cái mộng ước của tiền nhân là “sánh vai các cường quốc năm châu” vẫn là con đường dài và rất dài nếu nhìn nhận từ hiện thực, hiện trạng đất nước hôm nay.

Không dám xa vời với những đòi hỏi tất cả người già đều có lương hưu, tất cả người thất nghiệp đều có trợ cấp, thực tế thì ngay cả những người đóng bảo hiểm y tế đều đặn thường xuyên vẫn còn đó những nỗi lo khi không may ốm đau phải nhập viện- nhiều lúc vẫn bị xem là “người nghèo”.

Hãy khách quan làm một người quan sát tích cực, hàng ngày chúng ta ra đường có bao nhiêu trẻ em, người già, người tàn tật… đang phải đầu tắt mặt tối mưu sinh kiếm ăn từng bữa. Tự mỗi một người hãy làm một con số thống kê, những “cảnh đời” ấy đã tồn tại từ khi nào và cho đến hôm nay nó có chiều hướng tăng thêm hay giảm xuống. Song song với sự phù phiếm vật chất của ánh đèn phố hội là sự vô cảm, sự xuống cấp của đạo đức và lắm lúc, người ta còn chấp nhận thỏa hiệp với “tiêu cực” để được việc cho chính bản thân mình.

Internet và sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin trang bị cho chúng ta một “bữa tiệc truyền thông” hoành tráng và những tranh luận đa chiều “nóng hổi” kịp thời về mọi mặt đang diễn biến trong xã hội. Thế nhưng, bản tin nào được truyền thông ưu ái nhất, bản tin nào được dư luận chăm chú nhất và chúng ta thực sự được “chém gió” những vấn đề gì.

Chiếc ghế nhà trường cho ta nhiều cách thức và nhiều chủ thuyết để tranh luận, để làm sáng tỏ bất cứ một vấn đề nào. Khó có thể thuyết phục mọi người khi ai đó khẳng định rằng “ở Việt Nam không có báo lá cải”. Thế nhưng, cái dư luận khủng khiếp kia nhiều khi lại trút lên đầu những số phận mà một nhân vật nổi tiếng đã được đúc tượng, vẽ tranh, lên phim ảnh từng than thở- “ai cho tôi lương thiện?”

Cái nghèo của hiện tượng “tuyết rơi” nói trên rất dễ lay động lòng người, nhưng rồi để nhìn nhận “cái nghèo” lớn lao của một đất nước thì thật không dễ, nhất là những người lắng nghe lại bị cái bệnh “lạc quan tếu”. Chỉ mong rằng cái chỉ số hạnh phúc đáng tự hào kia bắt nhịp được cùng với các “chỉ số tiến bộ” khác để mà đất nước mau được thịnh vượng khải hoàn.

Nền kinh tế trì trệ mấy năm nay không cản được dòng người tất bật đổ ra đường chuẩn bị cho cái Tết Giáp Ngọ sắp đến. Mùa xuân lại về, trăm hoa lại đua nở. Đêm ba mươi bên tách trà, chậu bông chờ đón thời khắc thiêng liêng giao thừa, mọi người được thưởng thức “bữa tiệc cười” hay nhất của năm. “Gặp nhau cuối năm” là một chương trình truyền hình ra đời đã hơn mười năm, năm nào các Táo tầm vĩ mô cũng về trời báo cáo và năm nào Ngọc Hoàng cũng đưa ra thông điệp của năm.

Từ xa xưa, dân ta đã thờ Táo quân trong nhà và luôn tin rằng Ngọc Hoàng sáng suốt biết phải làm gì cho dân bớt khổ, bớt khó khăn. Nhưng rồi, với cái “chỉ số nụ cười” ngắn ngủi ngây ngất kia, người dân lại tiếp tục muối mặt với một năm mới mà giao thông, y tế, giáo dục, văn hóa, kinh tế, xăng, điện… vẫn còn đấy, những bất cập giống y chang những năm trước đây. Chỉ sợ một ngày không xa nào đấy, người dân sẽ nhìn nhận Táo quân và Ngọc Hoàng khác đi, có khi họ quan niệm rằng những nhân vật ấy chỉ giỏi đóng hài thì cũng chẳng phải ngạc nhiên lắm đâu.

Hạnh phúc của mỗi người khác nhau, hạnh phúc của mỗi dân tộc cũng khác nhau, và đôi khi nó rất phiến diện khi được những anh nhà giàu khen ngợi.

MP


Xem thêm:
- Khuyến khích đẻ?
- Vỉa hè và người bán hàng rong
- Ngột ngạt tâm linh, văn minh & văn hóa